پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۰۶ دیوان حافظ

اگر به کویِ تو باشد مرا مَجالِ وصول

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

از غم و جور روزگار ملول شده‌ای و می‌پرسی کجا بروم و چه کنم؟ حافظ هم همین را می‌گوید، اما امیدی روشن دارد: دلی که با گوهر مهر صیقل خورده، از زنگ حوادث پاک می‌ماند. فال تو می‌گوید محبت دلت را از غبار روزگار نگه می‌دارد. صبر کن و با درد بساز، و رازهای دلت را پیش کسانی که درکت نمی‌کنند فاش نکن.

شاه‌بیت فال شما

دل از جواهرِ مِهر‌ت چو صیقلی داردبُوَد ز زنگِ حوادث هر آینه مَصقول

متن کامل غزل

اگر به کویِ تو باشد مرا مَجالِ وصولرَسَد، به دولتِ وصلِ تو، کارِ من به اصول

قرار برده ز من آن دو نرگسِ رَعنافَراغ برده ز من آن دو جادو‌یِ مَکحول

چو بر درِ تو منِ بینوا‌یِ بی زر و زوربه هیچ باب ندارم رَهِ خروج و دُخول

کجا رَوَم چه کنم چاره از کجا جویم‌؟که گَشته‌ام ز غم و جورِ روزگار مَلول

منِ شکستهٔ بدحال زندگی یابمدر آن زمان که به تیغِ غَمَت شَوَم مَقتول

خراب‌تر ز دلِ من غمِ تو جای نیافتکه ساخت در دلِ تنگم قرار‌گاهِ نزول

دل از جواهرِ مِهر‌ت چو صیقلی داردبُوَد ز زنگِ حوادث هر آینه مَصقول

چه جرم کرده‌ام؟ ای جان و دل، به حضرتِ توکه طاعتِ منِ بیدل نمی‌شود مَقبول

به دَردِ عشق بساز و خموش کن حافظرموزِ عشق مَکُن فاش پیشِ اهلِ عقول

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۰۷ است:

هر نکته‌ای که گفتم در وصفِ آن شَمایلهر کو شنید گفتا «لِلّهِ دَرُّ قائل»

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ناتوانی عاشق و امید به وصل. اگر به کوی تو مجال رسیدن داشته باشم، با دولت وصلت کار من سامان می‌یابد. بیت چهارم پرسشی از سر درماندگی است: کجا بروم، چه کنم، چاره از کجا بجویم؟ بیت هفتم تصویری از آینه دارد: دلی که با گوهر مهر تو صیقل خورده، از زنگ حوادث پاک می‌ماند. بیت پایانی پند رازداری است: با درد عشق بساز و رازهای عشق را پیش اهل عقل فاش مکن.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.