پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۰۷ دیوان حافظ

هر نکته‌ای که گفتم در وصفِ آن شَمایل

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، راهی که برگزیده‌ای در آغاز آسان می‌نمود و اکنون سختی‌اش را می‌بینی؛ حافظ می‌گوید کسب عشق و رندی اول آسان نمود، سرانجام جانم در کسب این فضیلت‌ها سوخت. فال تو پایداری می‌خواهد. این فضیلت‌ها با سختی به دست می‌آیند و ارزششان هم از همین است. نقش آنچه دوستش داری از لوح دلت پاک نمی‌شود؛ ادامه بده.

شاه‌بیت فال شما

تحصیلِ عشق و رندی آسان نمود اولآخر بسوخت جانم در کسبِ این فضایل

متن کامل غزل

هر نکته‌ای که گفتم در وصفِ آن شَمایلهر کو شنید گفتا «لِلّهِ دَرُّ قائل»

تحصیلِ عشق و رندی آسان نمود اولآخر بسوخت جانم در کسبِ این فضایل

حَلّاج بر سرِ دار این نکته خوش سُراید«از شافعی نپرسند امثالِ این مسائل»

گفتم که «کِی ببخشی بر جانِ ناتوانم؟»گفت «آن زمان که نَبْوَد جان در میانه حائل»

دل داده‌ام به یاری، شوخی‌، کَشی، نگاریمَرضیّةُ السَجایا مَحمودَةُ الخَصائل

در عینِ گوشه‌گیری بودم چو چشمِ مستتو اکنون شدم به مستان چون ابرویِ تو مایل

از آبِ دیده صد رَه طوفانِ نوح دیدموز لوحِ سینه نقشت هرگز نگشت زایل

ای دوست دستِ حافظ تَعویذِ چشم زخم استیا رب ببینم آن را در گردنت حَمایل

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۰۸ است:

ای رُخَت چون خُلد و لَعلَت سَلسَبیلسَلسَبیلت کرده جان و دل سَبیل

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در دشواری راه عشق و رندی. هر نکته‌ای که در وصف آن سیما گفتم، هر کس شنید گفت: «خدا را، گوینده‌اش چه نیکو گفت». بیت دوم از ابیات مشهور است: کسب عشق و رندی اول آسان می‌نمود، سرانجام جانم در کسب این فضیلت‌ها سوخت. بیت سوم به حلاج اشاره دارد: حلاج بر سر دار خوش می‌گوید که مسائلی از این دست را از شافعی (فقیه) نمی‌پرسند؛ یعنی عشق در قلمرو فقه نیست. بیت چهارم پاسخی ژرف است: وقتی جان در میانه حائل نباشد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.