پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۱۷ دیوان حافظ

فاش می‌گویم و از گفتهٔ خود دلشادَم

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، از مشهورترین غزل‌های حافظ به فال تو آمده است: «فاش می‌گویم و از گفته خود دلشادم؛ بنده عشقم و از هر دو جهان آزادم». بندگی عشق تو را از بندهای دیگر آزاد می‌کند. فال تو می‌گوید آنچه در دل داری را آشکارا بگو؛ صداقت دلشادت می‌کند. بر لوح دلت جز نام آنچه دوستش داری نیست؛ به همان وفادار بمان.

شاه‌بیت فال شما

فاش می‌گویم و از گفتهٔ خود دلشادَمبندهٔ عشقم و از هر دو جهان آزادم

متن کامل غزل

فاش می‌گویم و از گفتهٔ خود دلشادَمبندهٔ عشقم و از هر دو جهان آزادم

طایرِ گلشنِ قُدسم چه دَهَم شَرحِ فِراق؟که در این دامگَهِ حادثه چون اُفتادم

من مَلَک بودم و فردوسِ بَرین جایَم بودآدَم آوَرد دَر این دِیرِ خَراب‌آبادَم

سایهٔ طوبی و دلجوییِ حور و لبِ حوضبه هوایِ سَرِ کویِ تو بِرَفت از یادم

نیست بر لوحِ دِلَم جُز اَلفِ قامَتِ دوستچه کُنَم حَرفِ دِگَر یاد نداد اُستادم

کوکَبِ بَختِ مَرا هیچ مُنَجِّم نَشِناختیا رَب از مادرِ گیتی به چه طالع زادم؟

تا شُدم حَلقه به گوشِ دَرِ میخانهٔ عشقهَر دَم آیَد غَمی اَز نو به مُبارَکبادَم

می‌خورَد خونِ دِلَم مَردُمکِ دیده، سِزاستکه چرا دِل به جِگرگوشهٔ مَردُم دادَم

پاک کن چهرهٔ حافظ به سَرِ زُلف زِ اَشکوَر نَه این سیلِ دَمادَم بِبَرَد بُنیادَم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۱۸ است:

مرا می‌بینی و هر دَم زیادَت می‌کنی دَردَمتو را می‌بینم و میلم زیادَت می‌شود هر دَم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ و بیانیه آزادی عاشق. آشکارا می‌گویم و از گفته خود دلشادم: بنده عشقم و از هر دو جهان آزادم. بیت دوم و سوم داستان هبوط را روایت می‌کنند: پرنده گلشن قدس بودم؛ من فرشته بودم و بهشت برین جایم بود؛ آدم مرا به این دیر خراب‌آباد آورد. بیت پنجم از زیباترین ابیات دیوان است: بر لوح دلم جز الف قامت دوست نیست؛ چه کنم، استادم حرف دیگری یادم نداد. بیت ششم پرسشی تلخ است: خدایا از مادر گیتی به چه طالعی زاده شدم؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.