پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۱۸ دیوان حافظ

مرا می‌بینی و هر دَم زیادَت می‌کنی دَردَم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

از بی‌اعتنایی کسی که دوستش داری دلگیری؛ حافظ هم می‌گوید حالم را نمی‌پرسی، مگر دردم را نمی‌دانی؟ اما بیت پایانی پیام امیدوار فال توست: تو با من خوش باش؛ وقتی از تو گرمی می‌بینم، چه باک از سردی دیگران. فال تو می‌گوید اگر از کسی که دوستش داری گرمی ببینی، سردی دیگران اهمیتی ندارد. و حال کسی را بپرس که منتظر پرسیدن توست.

شاه‌بیت فال شما

تو خوش می‌باش با حافظ، برو گو خصم جان می‌دهچو گرمی از تو می‌بینم، چه باک از خصمِ دَم سَردم

متن کامل غزل

مرا می‌بینی و هر دَم زیادَت می‌کنی دَردَمتو را می‌بینم و میلم زیادَت می‌شود هر دَم

به سامانم نمی‌پرسی، نمی‌دانم چه سر داریبه درمانم نمی‌کوشی، نمی‌دانی مگر دردم؟

نه راه است این که بُگذاری مرا بر خاک و بُگریزیگُذاری آر و بازم پرس تا خاکِ رَهَت گردم

ندارم دستت از دامن، به جز در خاک و آن دَم هَمکه بر خاکم روان گَردی بگیرد دامنت گَردم

فرو رفت از غمِ عشقت دَمَم دَم می‌دهی تا کی؟دَمار از من برآوردی نمی‌گویی برآوردم

شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز می‌جُستمرُخَت می‌دیدم و جامی هلالی باز می‌خوردم

کشیدم در بَرَت ناگاه و شد در تابْ گیسویتنهادم بر لبت لب را و جان و دل فِدا کردم

تو خوش می‌باش با حافظ، برو گو خصم جان می‌دهچو گرمی از تو می‌بینم، چه باک از خصمِ دَم سَردم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۱۹ است:

سال‌ها پیرُویِ مذهبِ رندان کردمتا به فتویّ خِرَد حرص به زندان کردم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در گله از بی‌اعتنایی یار. مرا می‌بینی و هر دم دردم را بیشتر می‌کنی؛ تو را می‌بینم و هر دم میلم بیشتر می‌شود. بیت دوم پرسشی است: حالم را نمی‌پرسی، نمی‌دانم چه در سر داری؛ برای درمانم نمی‌کوشی، مگر دردم را نمی‌دانی؟ بیت چهارم وفاداری تا پس از مرگ است: دستم از دامنت کوتاه نمی‌شود جز در خاک، و آن‌گاه هم وقتی بر خاکم بگذری، گردم دامنت را می‌گیرد. بیت پایانی: چون از تو گرمی می‌بینم، از دشمن دم‌سرد چه باک؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.