پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۲۰ دیوان حافظ

دیشب به سیلِ اشک رَهِ خواب می‌زدم

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

شب‌هایی را با بی‌خوابی و خیال گذرانده‌ای؛ حافظ هم می‌گوید دیشب با سیل اشک راه خواب را می‌بستم و به یاد یار نقش بر آب می‌زدم. اما بیت پایانی فالی نیک است: وقت حافظ خوش بود و فال مراد و کام را بر نام عمر و دولت دوستان می‌زد. فال تو می‌گوید برای عزیزانت فال نیک بزن و دعا کن؛ دعای خیر برای دیگران به خودت بازمی‌گردد.

شاه‌بیت فال شما

خوش بود وقتِ حافظ و فالِ مراد و کامبر نامِ عمر و دولتِ احباب می‌زدم

متن کامل غزل

دیشب به سیلِ اشک رَهِ خواب می‌زدمنقشی به یادِ خَطِّ تو بر آب می‌زدم

ابرویِ یار در نظر و خرقه سوختهجامی به یادِ گوشهٔ محراب می‌زدم

هر مرغِ فکر کز سرِ شاخِ سخن بِجَستبازش ز طُرِّهٔ تو به مِضراب می‌زدم

رویِ نگار در نظرم جلوه می‌نمودوز دور بوسه بر رخِ مهتاب می‌زدم

چشمم به رویِ ساقی و گوشم به قولِ چنگفالی به چشم و گوش در این باب می‌زدم

نقشِ خیالِ رویِ تو تا وقتِ صبحدمبر کارگاهِ دیدهٔ بی‌خواب می‌زدم

ساقی به صوتِ این غزلم کاسه می‌گرفتمی‌گفتم این سرود و مِیِ ناب می‌زدم

خوش بود وقتِ حافظ و فالِ مراد و کامبر نامِ عمر و دولتِ احباب می‌زدم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۲۱ است:

هر چند پیر و خسته‌دل و ناتوان شدمهر گَه که یادِ رویِ تو کردم جوان شدم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در شب‌زنده‌داری و خیال یار. دیشب با سیل اشک راه خواب را می‌بستم و به یاد خط تو نقشی بر آب می‌زدم. بیت دوم تصویری عارفانه است: ابروی یار در نظر و خرقه سوخته، به یاد گوشه محراب جامی می‌زدم. بیت سوم زیباست: هر مرغ فکری که از شاخ سخن می‌پرید، با زلف تو مانند مضراب بازش می‌گرداندم. بیت پایانی فال نیک است: وقت حافظ خوش بود و فال مراد را به نام عمر و دولت دوستان می‌زدم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.