پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۲۲ دیوان حافظ

خیالِ نقشِ تو در کارگاهِ دیده کشیدم

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

هر چه تلاش کرده‌ای، هنوز به مقصد نرسیده‌ای؛ حافظ می‌گوید هرچند در طلبت همراه باد شمال دویدم، به گرد قامتت نرسیدم. فال تو صبر می‌خواهد و یادآوری می‌کند که فروغ زندگی‌ات در کنار چیزی است که دوستش داری. ناامید نشو؛ تیرها و بارهایی که تحمل کرده‌ای بی‌حاصل نمی‌مانند. به نیتت وفادار بمان.

شاه‌بیت فال شما

به خاکِ پایِ تو سوگند و نورِ دیدهٔ حافظکه بی رخِ تو، فروغ از چراغ دیده ندیدم

متن کامل غزل

خیالِ نقشِ تو در کارگاهِ دیده کشیدمبه صورتِ تو نگاری ندیدم و نشنیدم

اگرچه در طلبت هم عِنانِ باد شِمالمبه گَردِ سروِ خرامانِ قامتت نرسیدم

امید در شبِ زلفت به روزِ عمر نبستمطمع به دورِ دهانت ز کامِ دل بِبُریدم

به شوق چشمهٔ نُوشَتْ چه قطره‌ها که فشاندمز لَعلِ باده‌فروشت چه عشوه‌ها که خریدم

ز غمزه بر دلِ ریشم چه تیرها که گشادیز غصه بر سرِ کویت چه بارها که کشیدم

ز کویِ یار بیار ای نسیمِ صبح غباریکه بویِ خونِ دلِ ریش از آن تراب شنیدم

گناهِ چشمِ سیاهِ تو بود و گردنِ دلخواهکه من چو آهویِ وحشی ز آدمی بِرَمیدم

چو غنچه بر سرم از کویِ او گذشت نسیمیکه پرده بر دلِ خونین به بویِ او بِدَریدَم

به خاکِ پایِ تو سوگند و نورِ دیدهٔ حافظکه بی رخِ تو، فروغ از چراغ دیده ندیدم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۲۳ است:

ز دستِ کوتهِ خود زیرِ بارمکه از بالابلندان شرمسارم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در وصف یار بی‌مانند و رنج‌های عاشق. نقش خیال تو را در کارگاه چشم کشیدم و نگاری به صورت تو ندیدم و نشنیدم. بیت دوم تلخ است: هرچند در طلبت هم‌عنان باد شمالم، به گرد قامت خرامانت نرسیدم. بیت هفتم تمثیلی زیباست: گناه چشم سیاه تو بود که من مانند آهوی وحشی از آدمی رمیدم. بیت پایانی سوگندی است: به خاک پای تو و نور دیده حافظ، که بی رخ تو فروغی از چراغ ندیدم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.