پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۳۴ دیوان حافظ

گر دست رَسَد در سرِ زُلفینِ تو بازم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، عاقبت راهی که با عشق و صداقت آغاز کرده‌ای پسندیده است؛ حافظ با بازی زیبایی با نام محمود و ایاز می‌گوید: عاقبت کار در این راه محمود است، حتی اگر سر در سودای ایاز برود. فال تو می‌گوید سرانجامت نیک است. اما رازدار مطمئنی پیدا کن و غم دلت را با او بگو؛ حافظ می‌پرسد غم دل را با که بگویم؟

شاه‌بیت فال شما

محمود بُوَد عاقبتِ کار در این راهگر سر بِرَوَد در سرِ سودایِ اَیازم

متن کامل غزل

گر دست رَسَد در سرِ زُلفینِ تو بازمچون گوی چه سرها که به چوگانِ تو بازم

زلفِ تو مرا عمر دراز است ولی نیستدر دست، سرِ مویی از آن عمرِ درازم

پروانهٔ راحت بده ای شمع که امشباز آتشِ دل پیش تو چون شمع گُدازم

آن دَم که به یک خنده دَهَم جان چو صُراحیمستانِ تو خواهم که گُزارَند نمازم

چون نیست نمازِ منِ آلوده نمازیدر میکده زان کم نَشَوَد سوز و گُدازم

در مسجد و میخانه خیالت اگر آیدمحراب و کمانچه ز دو ابرویِ تو سازم

گر خلوتِ ما را شبی از رخ بِفُروزیچون صبح بر آفاقِ جهان سر بِفَرازم

محمود بُوَد عاقبتِ کار در این راهگر سر بِرَوَد در سرِ سودایِ اَیازم

حافظ غمِ دل با که بگویم؟ که در این دورجز جام نشاید که بُوَد محرمِ رازم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۳۵ است:

در خراباتِ مُغان گر گذر افتد بازمحاصلِ خرقه و سجاده، روان دربازم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در سرسپردگی و بی‌قراری. اگر دستم دوباره به سر زلف تو برسد، چه سرها که مانند گوی به چوگان تو ببازم. بیت دوم بازی لطیفی دارد: زلف تو عمر دراز من است، اما سر مویی از آن عمر دراز در دستم نیست. بیت ششم تصویری زیبا دارد: اگر خیالت در مسجد و میخانه بیاید، از دو ابرویت محراب و کمانچه می‌سازم. بیت هشتم به داستان محمود و ایاز اشاره دارد: عاقبت کار در این راه محمود (پسندیده) است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.