پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۳۵ دیوان حافظ

در خراباتِ مُغان گر گذر افتد بازم

تعبیر فال

پیام کلی: پند

اگر فرصت بازگشت به جایی که دلت می‌خواهد پیش آمد، درنگ نکن؛ حافظ می‌گوید اگر دوباره گذرم به خرابات مغان بیفتد، خرقه و سجاده را بی‌درنگ می‌بازم. فال تو پند می‌دهد که تمام توجهت را به آنچه واقعاً دوست داری بدهی؛ حافظ می‌گوید همنشینی با حور را هم نمی‌خواهم اگر با خیال تو به دیگری بپردازم. دودلی را کنار بگذار.

شاه‌بیت فال شما

صحبتِ حور نخواهم که بُوَد عینِ قُصوربا خیالِ تو اگر با دِگری پردازم

متن کامل غزل

در خراباتِ مُغان گر گذر افتد بازمحاصلِ خرقه و سجاده، روان دربازم

حلقهٔ توبه گر امروز چو زُهّاد زنمخازنِ میکده فردا نَکُنَد در، بازم

ور چو پروانه دهد دست، فَراغِ بالیجز بدان عارضِ شمعی نَبُوَد پروازم

صحبتِ حور نخواهم که بُوَد عینِ قُصوربا خیالِ تو اگر با دِگری پردازم

سِرِّ سودایِ تو در سینه بماندی پنهانچشمِ تَر دامن اگر فاش نکردی رازم

مرغْ سان از قفسِ خاک هوایی گشتمبه هوایی که مگر صید کُنَد شهبازم

همچو چنگ ار به کناری ندهی کامِ دلماز لبِ خویش چو نِی یک نفسی بِنْوازم

ماجرایِ دلِ خون گشته نگویم با کسزان که جز تیغِ غمت نیست کسی دَمسازم

گر به هر موی، سری بر تنِ حافظ باشدهمچو زلفت همه را در قدمت اندازم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۳۶ است:

مژدهٔ وصلِ تو کو کز سرِ جان برخیزمطایرِ قُدسم و از دامِ جهان برخیزم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در آرزوی بازگشت به خرابات. اگر دوباره گذرم به خرابات مغان بیفتد، حاصل خرقه و سجاده را بی‌درنگ می‌بازم. بیت دوم طنزی لطیف دارد: اگر امروز مانند زاهدان حلقه توبه بزنم، فردا خازن میکده در را برایم باز نمی‌کند. بیت چهارم نکته‌ای عرفانی است: همنشینی با حور را نمی‌خواهم، که عین کوتاهی است اگر با خیال تو به دیگری بپردازم. بیت ششم تصویر روح است: مانند مرغ از قفس خاک هوایی شدم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.