پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۳۸ دیوان حافظ

من دوستدارِ رویِ خوش و مویِ دلکَشَم

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، زیبایی‌های اطرافت را ببین؛ حافظ از شیراز می‌گوید که معدن زیبایی است و از بس چشم مست در این شهر دیده، بی‌می سرخوش است. فال تو می‌گوید گاهی همین زیبایی‌های نزدیک، بی‌نیاز از هر چیز دیگر، دلت را شاد می‌کنند. در عشق و در راهی که برگزیده‌ای از سختی نترس؛ حافظ می‌گوید مانند شمع ایستاده‌ام، مرا از آتش مترسان.

شاه‌بیت فال شما

از بس که چَشمِ مست در این شهر دیده‌امحقّا که مِی نمی‌خورم اکنون و سَرخوشم

متن کامل غزل

من دوستدارِ رویِ خوش و مویِ دلکَشَممَدهوشِ چَشمِ مست و مِیِ صافِ بی‌غَشَم

گفتی ز سِرِّ عهدِ ازل یک سخن بگوآنگَه بگویمت که دو پیمانه دَر کَشَم

من آدمِ بهشتیَم اما در این سفرحالی اسیرِ عشقِ جوانان مَهوَشَم

در عاشقی گزیر نباشد ز ساز و سوزاِسْتادِه‌ام چو شمع، مَتَرسان ز آتشم

شیراز معدنِ لبِ لَعل است و کانِ حُسنمن جوهریِّ مُفلِسَم، ایرا مُشَوَّشَم

از بس که چَشمِ مست در این شهر دیده‌امحقّا که مِی نمی‌خورم اکنون و سَرخوشم

شهریست پُر کِرشمهٔ حوران ز شِش جهتچیزیم نیست وَر نه خریدارِ هر شَشَم

بخت ار مدد دهد که کَشَم رَخت سویِ دوستگیسویِ حور گَرد فشاند ز مَفْرَشَم

حافظ عروسِ طَبعِ مرا جلوه آرزوستآیینه‌ای ندارم از آن آه می‌کشم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۳۹ است:

خیالِ رویِ تو چون بُگذَرَد به گلشنِ چَشمدل از پِیِ نظر آید به سویِ روزنِ چَشم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ستایش زیبایی‌های شیراز. من دوستدار روی خوش و موی دلکشم و مدهوش چشم مست و می ناب. بیت سوم اشاره‌ای به هبوط است: من آدم بهشتی‌ام، اما در این سفر اسیر عشق جوانان ماه‌وشم. بیت پنجم ستایش شیراز است: شیراز معدن لب لعل و کان زیبایی است؛ من جوهری تهی‌دستم، از این رو پریشانم. بیت ششم طنزی لطیف است: از بس چشم مست در این شهر دیده‌ام، به‌حق اکنون می نمی‌خورم و سرخوشم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.