پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۴۳ دیوان حافظ

چِل سال بیش رفت که من لاف می‌زنم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

اگر ظاهرت را داوری می‌کنند، به پاکی درونت اعتماد داشته باش؛ حافظ می‌گوید درباره من گمان بد مبر، که جامه‌ام آلوده شد، ولی پاک‌دامنم. فال تو می‌گوید درستی تو سرانجام دیده می‌شود. اگر جایی قدر هنرت را نمی‌دانند، حافظ هم از فارس گله دارد و همراهی می‌جوید تا خیمه برکند؛ شاید به همراهی و تغییر نیاز داری.

شاه‌بیت فال شما

در شأنِ من به دُردکِشی ظنِّ بَد مبرکآلوده گشت جامه، ولی پاک‌دامنم

متن کامل غزل

چِل سال بیش رفت که من لاف می‌زنمکز چاکرانِ پیرِ مُغان کمترین منم

هرگز به یُمنِ عاطفَتِ پیرِ مِی‌فروشساغر تُهی نشد ز مِیِ صافِ روشنم

از جاهِ عشق و دولتِ رندانِ پاک‌بازپیوسته صدرِ مَصطَبِه‌ها بود مَسکنم

در شأنِ من به دُردکِشی ظنِّ بَد مبرکآلوده گشت جامه، ولی پاک‌دامنم

شهبازِ دست پادشهم، این چه حالت است؟کز یاد بُرده‌اند هوایِ نشیمنم

حیف است بلبلی چو من اکنون در این قفسبا این لسانِ عَذب، که خامُش چو سوسنم

آب و هوای فارس عجب سِفله‌پرور استکو همرهی؟ که خیمه از این خاک بَرکَنَم

حافظ! به زیرِ خرقه قدح تا به کِی کشی؟در بزمِ خواجه، پرده ز کارَت برافکنم

توران‌شهِ خجسته که در من یَزیدِ فضلشد مِنَّتِ مَواهبِ او طوقِ گردنم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۴۴ است:

عمریست تا من در طلب، هر روز گامی می‌زنمدستِ شفاعت هر زمان در نیک نامی می‌زنم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در یادکرد چهل سال بندگی در راه رندی و شکایت از فارس. بیش از چهل سال است که لاف می‌زنم که کمترین چاکر پیر مغان منم. بیت چهارم پاکدامنی را نشان می‌دهد: درباره من به دردکشی گمان بد مبر، که جامه‌ام آلوده شد اما پاکدامنم. بیت هفتم گله‌ای مشهور است: آب و هوای فارس عجب فرومایه‌پرور است؛ همراهی کجاست که خیمه از این خاک برکنم؟ بیت پایانی از خواجه جلال‌الدین تورانشاه، وزیر شاه شجاع، سپاس می‌گوید.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.