پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۴۴ دیوان حافظ

عمریست تا من در طلب، هر روز گامی می‌زنم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، سال‌هاست گام به گام در راهی پیش می‌روی؛ حافظ می‌گوید عمری است که در طلب هر روز گامی برمی‌دارم. فال تو پایداری‌ات را می‌ستاید و بیت ششم امید روشنی دارد: می‌دانم این آه خون‌افشان که هر صبح و شام می‌کشم، غصه را به سر می‌آورد و قصه را رنگین می‌کند. ادامه بده؛ آه صبح و شامت اثر دارد.

شاه‌بیت فال شما

دانم سر آرد غُصِّه را، رنگین برآرد قِصِّه رااین آهِ خون افشان که من، هر صبح و شامی می‌زنم

متن کامل غزل

عمریست تا من در طلب، هر روز گامی می‌زنمدستِ شفاعت هر زمان در نیک نامی می‌زنم

بی ماهِ مِهرافروزِ خود، تا بُگذَرانَم روزِ خوددامی به راهی می‌نهم، مرغی به دامی می‌زنم

اورنگ کو؟ گُلچهر کو؟ نقشِ وفا و مِهر کو؟حالی من اندر عاشقی، داوِ تمامی می‌زنم

تا بو که یابم آگهی از سایهٔ سَروِ سَهیگلبانگِ عشق از هر طرف، بر خوش خرامی می‌زنم

هرچند کـ‌آن آرامِ دل، دانم نبخشد کامِ دلنقشِ خیالی می‌کشم، فالِ دوامی می‌زنم

دانم سر آرد غُصِّه را، رنگین برآرد قِصِّه رااین آهِ خون افشان که من، هر صبح و شامی می‌زنم

با آن که از وی غایبم، وز مِی چو حافظ تایبمدر مجلسِ روحانیان، گَه گاه جامی می‌زنم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۴۵ است:

بی تو ای سروِ روان، با گل و گلشن چه کنم؟زلفِ سنبل چه کشَم عارضِ سوسن چه کنم؟

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با وزنی ضربی در طلب پیوسته. عمری است که در طلب هر روز گامی برمی‌دارم و هر زمان دست شفاعت در دامن نیکنامی می‌زنم. بیت سوم پرسشی حسرت‌بار است: اورنگ کجاست؟ گلچهر کجاست؟ نقش وفا و مهر کجاست؟ (اورنگ و گلچهر دو دلداده داستانی‌اند.) بیت پنجم امید با وجود ناامیدی است: هرچند می‌دانم آن آرام دل کامم را نمی‌دهد، نقش خیالی می‌کشم و فال دوام می‌زنم. بیت ششم امیدبخش است: این آه خونین هر صبح و شام غصه را به پایان می‌برد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.