پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۴۸ دیوان حافظ

دیده دریا کُنم و صبر به صحرا فِکنم

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، پند مشهور بیت پایانی برای توست: «حافظا تکیه بر ایام چو سهو است و خطا، من چرا عشرت امروز به فردا فکنم؟». شادی و کار امروز را به فردا نینداز؛ به فردا اطمینانی نیست. حافظ می‌گوید مایه خوشدلی آن‌جاست که دلدار آن‌جاست و می‌کوشم خود را به آن‌جا برسانم. دل به دریا بزن و جایی باش که دلت آن‌جاست.

شاه‌بیت فال شما

حافظا! تکیه بر ایّام چو سهو است و خطامن چرا عِشرتِ امروز به فردا فکنم؟

متن کامل غزل

دیده دریا کُنم و صبر به صحرا فِکنموَاندر این کار، دلِ خویش به دریا فِکنم

از دلِ تنگِ گنه‌کار برآرم آهیکآتش اندر گنهِ آدم و حوا فکنم

مایهٔ خوش‌دلی آن جاست که دل‌دار آن جاستمی‌کنم جهد که خود را مگر آن جا فکنم

بِگشا بندِ قبا ای مهِ خورشیدکلاه!تا چو زلفت سَرِ سودا زده در پا فکنم

خورده‌ام تیرِ فلک، باده بده تا سرمستعُقده در بندِ کَمرتَرکشِ جوزا فکنم

جرعهٔ جام بر این تختِ روان افشانمغُلغُلِ چنگ در این گنبدِ مینا فکنم

حافظا! تکیه بر ایّام چو سهو است و خطامن چرا عِشرتِ امروز به فردا فکنم؟

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۴۹ است:

دوش سودایِ رُخَش گفتم ز سر بیرون کُنَمگفت کو زنجیر؟ تا تدبیرِ این مجنون کُنَم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در شور عاشقانه و پند غنیمت شمردن امروز. چشم را دریا می‌کنم و صبر را به صحرا می‌افکنم و در این کار دل را به دریا می‌زنم. بیت دوم تصویری شگفت دارد: از دل تنگ گنهکار آهی برمی‌آورم که آتش در گناه آدم و حوا بیندازم. بیت سوم: مایه خوشدلی آن‌جاست که دلدار آن‌جاست. بیت پایانی از مشهورترین پندهای دیوان است: حافظ، تکیه بر روزگار سهو و خطاست؛ چرا شادی امروز را به فردا بیفکنم؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.