پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۵۵ دیوان حافظ

حالیا مصلحتِ وقت در آن می‌بینم

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، از مشهورترین غزل‌های حافظ به فال تو آمده است: «حالیا مصلحت وقت در آن می‌بینم که کشم رخت به میخانه و خوش بنشینم». گاهی بهترین کار کناره گرفتن از جمع‌های ناصادق است: از اهل ریا دور شو و از اهل جهان پاکدلی برگزین. خلوت با کتاب و آرامش را غنیمت بدان و خودت را همان‌طور که هستی نشان بده.

شاه‌بیت فال شما

جامِ مِی گیرم و از اهلِ ریا دور شَوَمیعنی از اهلِ جهان پاکدلی بُگزینم

متن کامل غزل

حالیا مصلحتِ وقت در آن می‌بینمکه کشم رَخت به میخانه و خوش بنشینم

جامِ مِی گیرم و از اهلِ ریا دور شَوَمیعنی از اهلِ جهان پاکدلی بُگزینم

جز صُراحی و کتابم نَبُوَد یار و ندیمتا حریفانِ دَغا را به جهان کم بینم

سر به آزادگی از خَلق برآرم چون سَروگر دهد دست که دامن ز جهان دَرچینم

بس که در خرقهٔ آلوده زدم لافِ صَلاحشرمسار از رخِ ساقی و مِیِ رنگینم

سینهٔ تَنگِ من و بارِ غمِ او، هیهاتمردِ این بارِ گران نیست دلِ مسکینم

من اگر رندِ خراباتم و گر زاهدِ شهراین مَتاعم که همی‌بینی و کمتر زینم

بندهٔ آصفِ عهدم دلم از راه مَبَرکه اگر دَم زَنَم از چرخ بخواهد کینم

بر دلم گرد ستم‌هاست خدایا مپسندکه مکدر شود آیینه مهرآیینم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۵۶ است:

گَرَم از دست برخیزد که با دلدار بنشینمز جامِ وصل مِی‌ نوشم، ز باغِ عیش گل چینم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ در گوشه‌گیری و دوری از ریا. اکنون مصلحت وقت را در آن می‌بینم که رخت به میخانه بکشم و خوش بنشینم. بیت دوم مشهور است: جام می می‌گیرم و از اهل ریا دور می‌شوم؛ یعنی از اهل جهان پاکدلی برمی‌گزینم. بیت سوم از زیباترین ابیات درباره تنهایی است: جز صراحی و کتاب یار و همنشینی ندارم تا همنشینان فریبکار را کمتر ببینم. بیت هفتم فروتنی است: رند خراباتم یا زاهد شهر، همین کالایم که می‌بینی و کمتر از این.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.