پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۵۶ دیوان حافظ

گَرَم از دست برخیزد که با دلدار بنشینم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

آرزوی دیدار یا رسیدن به خواسته‌ای در دل داری: «گرم از دست برخیزد که با دلدار بنشینم، ز جام وصل می نوشم، ز باغ عیش گل چینم». فال تو می‌گوید این آرزو دور نیست. حافظ یادآوری می‌کند که وفاداری و راستگویی کار هر کسی نیست؛ اگر این ویژگی‌ها را داری، قدرشان را بدان. سخن و کار تو اگر از دل باشد، دلپذیر می‌افتد.

شاه‌بیت فال شما

گَرَم از دست برخیزد که با دلدار بنشینمز جامِ وصل مِی‌ نوشم، ز باغِ عیش گل چینم

متن کامل غزل

گَرَم از دست برخیزد که با دلدار بنشینمز جامِ وصل مِی‌ نوشم، ز باغِ عیش گل چینم

شرابِ تلخِ صوفی سوز، بنیادم بخواهد بردلبم بر لب نِه ای ساقی و بِستان جانِ شیرینم

مگر دیوانه خواهم شد در این سودا که شب تا روزسخن با ماه می‌گویم، پَری در خواب می‌بینم

لبت شِکَّر به مستان داد و چَشمت مِی به مِیخوارانمنم کز غایتِ حِرمان نه با آنم نه با اینم

چو هر خاکی که باد آورد، فیضی بُرد از اِنعامتز حالِ بنده یاد آور که خدمتگارِ دیرینم

نه هر کو نقشِ نظمی زد کلامش دلپذیر افتدتَذَروِ طُرفه من گیرم که چالاک است شاهینم

اگر باور نمی‌داری، رو از صورتگرِ چین پُرسکه مانی نسخه می‌خواهد ز نوکِ کِلکِ مُشکینم

وفاداری و حق گویی نه کارِ هر کسی باشدغلامِ آصفِ ثانی جلالُ الحقِ و الدینم

رموزِ مستی و رندی ز من بشنو نه از واعظکه با جام و قَدَح هر دَم ندیمِ ماه و پروینم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۵۷ است:

در خراباتِ مُغان نورِ خدا می‌بینماین عجب بین که چه نوری ز کجا می‌بینم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در آرزوی وصال و ستایش جلال‌الدین تورانشاه. اگر از دستم برآید که با دلدار بنشینم، از جام وصل می می‌نوشم و از باغ عیش گل می‌چینم. بیت سوم تصویری از شوریدگی است: مگر در این سودا دیوانه شوم، که شب تا روز با ماه سخن می‌گویم و پری در خواب می‌بینم. بیت ششم نکته‌ای درباره شعر است: نه هر کس نقش نظمی زد کلامش دلپذیر است. بیت هفتم به مانی نقاش اشاره دارد. بیت هشتم مشهور است: وفاداری و حق‌گویی کار هر کسی نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.