پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۶۰ دیوان حافظ

گر از این منزلِ ویران به سویِ خانه رَوَم

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

از سفری که در آن هستی به سلامت بازمی‌گردی و باتجربه‌تر می‌شوی؛ حافظ می‌گوید اگر از این سفر به سلامت به وطن برسم، نذر کرده‌ام... و از این سیر و سلوک کشف‌ها کرده‌ام. فال تو نوید بازگشت به سلامت را می‌دهد. پند اخلاقی مشهور این غزل را هم به کار ببند: اگر آشنایان خونم را بخورند، ناکسم اگر به شکایت نزد بیگانه بروم.

شاه‌بیت فال شما

زین سفر گر به سلامت به وطن باز رَسَمنَذر کردم که هم از راه به میخانه روم

متن کامل غزل

گر از این منزلِ ویران به سویِ خانه رَوَمدگر آنجا که رَوَم عاقل و فرزانه رَوَم

زین سفر گر به سلامت به وطن باز رَسَمنَذر کردم که هم از راه به میخانه روم

تا بگویم که چه کشفم شد از این سیر و سلوکبه درِ صَومَعَه با بَربَط و پیمانه روم

آشنایانِ رَهِ عشق گَرَم خون بخورندناکَسَم گر به شکایت سویِ بیگانه روم

بعد از این دستِ من و زلفِ چو زنجیرِ نگارچند و چند از پِیِ کامِ دلِ دیوانه روم

گر ببینم خمِ ابروی چو محرابش بازسجدهٔ شُکر کنم و از پِیِ شُکرانه روم

خُرَّم آن دَم که چو حافظ به تَوَلّای وزیرسرخوش از میکده با دوست به کاشانه روم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۶۱ است:

آن که پامالِ جفا کرد چو خاکِ راهمخاک می‌بوسم و عُذرِ قَدَمَش می‌خواهم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در نذر بازگشت به وطن، بسیار نزدیک به غزل پیشین. اگر از این منزل ویران به سوی خانه بروم، دیگر هر جا بروم عاقل و فرزانه خواهم رفت. بیت دوم نذری شاعرانه است: اگر از این سفر به سلامت به وطن برسم، نذر کردم که از همان راه به میخانه بروم. بیت چهارم از پندهای اخلاقی مشهور است: اگر آشنایان راه عشق خونم را بخورند، ناکسم اگر برای شکایت نزد بیگانه بروم. بیت ششم سپاسگزاری است: سجده شکر می‌کنم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.