حافظ · غزل شماره ۳۶۰
گر از این منزلِ ویران به سویِ خانه رَوَم
گر از این منزلِ ویران به سویِ خانه رَوَمدگر آنجا که رَوَم عاقل و فرزانه رَوَم
زین سفر گر به سلامت به وطن باز رَسَمنَذر کردم که هم از راه به میخانه روم
تا بگویم که چه کشفم شد از این سیر و سلوکبه درِ صَومَعَه با بَربَط و پیمانه روم
آشنایانِ رَهِ عشق گَرَم خون بخورندناکَسَم گر به شکایت سویِ بیگانه روم
بعد از این دستِ من و زلفِ چو زنجیرِ نگارچند و چند از پِیِ کامِ دلِ دیوانه روم
گر ببینم خمِ ابروی چو محرابش بازسجدهٔ شُکر کنم و از پِیِ شُکرانه روم
خُرَّم آن دَم که چو حافظ به تَوَلّای وزیرسرخوش از میکده با دوست به کاشانه روم
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
از سفری که در آن هستی به سلامت بازمیگردی و باتجربهتر خواهی شد. اختلاف با نزدیکانت را نزد غریبهها نبر.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در نذر بازگشت به وطن، بسیار نزدیک به غزل پیشین. اگر از این منزل ویران به سوی خانه بروم، دیگر هر جا بروم عاقل و فرزانه خواهم رفت. بیت دوم نذری شاعرانه است: اگر از این سفر به سلامت به وطن برسم، نذر کردم که از همان راه به میخانه بروم. بیت چهارم از پندهای اخلاقی مشهور است: اگر آشنایان راه عشق خونم را بخورند، ناکسم اگر برای شکایت نزد بیگانه بروم. بیت ششم سپاسگزاری است: سجده شکر میکنم.
شرح بیتها
بیت ۱گر از این منزلِ ویران به سویِ خانه رَوَم / دگر آنجا که رَوَم عاقل و فرزانه رَوَم
اگر از این منزل ویران به سوی خانه بروم، دیگر هر جا بروم عاقل و فرزانه خواهم رفت.
بیت ۲زین سفر گر به سلامت به وطن باز رَسَم / نَذر کردم که هم از راه به میخانه روم
اگر از این سفر به سلامت به وطن برسم، نذر کردم که از همان راه به میخانه بروم.
بیت ۳تا بگویم که چه کشفم شد از این سیر و سلوک / به درِ صَومَعَه با بَربَط و پیمانه روم
تا بگویم از این سیر و سلوک چه کشفی برایم شد، با بربط و پیمانه به در صومعه میروم.
بیت ۴آشنایانِ رَهِ عشق گَرَم خون بخورند / ناکَسَم گر به شکایت سویِ بیگانه روم
اگر آشنایان راه عشق خونم را بخورند، ناکسم اگر برای شکایت نزد بیگانه بروم.
بیت ۶گر ببینم خمِ ابروی چو محرابش باز / سجدهٔ شُکر کنم و از پِیِ شُکرانه روم
اگر خم ابروی محرابمانندش را دوباره ببینم، سجده شکر میکنم و به شکرانه میروم.
معنی واژهها
- منزل ویران
- شهر غربت
- فرزانه
- دانا
- سیر و سلوک
- سفر معنوی
- کشف
- دریافت
- صومعه
- عبادتگاه
- ناکس
- فرومایه
- تولا
- دوستی