پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۶۳ دیوان حافظ

دَردَم از یار است و درمان نیز هم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، این غزل کوتاه و مشهور امیدی روشن دارد: «چون سرآمد دولت شب‌های وصل، بگذرد ایام هجران نیز هم». همان‌طور که روزهای خوش گذشت، روزهای سخت هم می‌گذرند. حافظ می‌گوید دردم از یار است و درمان نیز؛ درمان دردت همان‌جاست که درد از آن آمده. بر کار جهان اعتماد نکن، اما به گذشتن سختی‌ها اطمینان داشته باش.

شاه‌بیت فال شما

چون سر آمد دولتِ شب‌هایِ وصلبگذرد ایامِ هِجران نیز هم

متن کامل غزل

دَردَم از یار است و درمان نیز همدل فدایِ او شد و جان نیز هم

این که می‌گویند آن خوشتر ز حسنیار ما این دارد و آن نیز هم

یاد باد آن کاو به قصدِ خونِ ماعهد را بشکست و پیمان نیز هم

دوستان در پرده می‌گویم سخنگفته خواهد شد به دَستان نیز هم

چون سر آمد دولتِ شب‌هایِ وصلبگذرد ایامِ هِجران نیز هم

هر دو عالم یک فروغِ رویِ اوستگفتمت پیدا و پنهان نیز هم

اعتمادی نیست بر کارِ جهانبلکه بر گردونِ گَردان نیز هم

عاشق از قاضی نترسد مِی بیاربلکه از یَرغویِ دیوان نیز هم

محتسب داند که حافظ عاشق استو آصفِ مُلکِ سلیمان نیز هم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۶۴ است:

ما بی‌غمانِ مست دل از دست داده‌ایمهم‌رازِ عشق و هم‌نفسِ جامِ باده‌ایم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه و مشهور با ردیف «نیز هم». دردم از یار است و درمان نیز هم؛ دل فدای او شد و جان نیز هم. بیت دوم ستایش است: آنچه می‌گویند «آن» (جاذبه) خوش‌تر از زیبایی است، یار ما این و آن هر دو را دارد. بیت پنجم از امیدبخش‌ترین ابیات دیوان است: چون دولت شب‌های وصل به سر آمد، روزهای هجران هم خواهد گذشت. بیت هفتم حکمتی است: بر کار جهان اعتمادی نیست، بلکه بر گردون گردان هم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.