پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۳۶۴

ما بی‌غمانِ مست دل از دست داده‌ایم

ما بی‌غمانِ مست دل از دست داده‌ایمهم‌رازِ عشق و هم‌نفسِ جامِ باده‌ایم

بر ما بسی کمانِ ملامت کشیده‌اندتا کارِ خود ز ابرویِ جانان گشاده‌ایم

ای گُل تو دوش داغِ صَبوحی کشیده‌ایما آن شقایقیم که با داغ زاده‌ایم

پیرِ مُغان ز توبهٔ ما گر ملول شدگو باده صاف کن که به عذر ایستاده‌ایم

کار از تو می‌رود، مددی ای دلیلِ راهکانصاف می‌دهیم و ز راه اوفتاده‌ایم

چون لاله، مِی مبین و قَدَح در میانِ کاراین داغ بین که بر دلِ خونین نهاده‌ایم

گفتی که «حافظ این همه رنگ و خیال چیست؟!»نقشِ غلط مَبین که همان لوحِ ساده‌ایم

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

برخی دردها بخشی از سرشت تو هستند و به تو عمق داده‌اند. اگر از راه افتاده‌ای، صادقانه بپذیر و از راهنما کمک بخواه.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در سرشت عاشق و داغ ازلی. ما مستان بی‌غم دل از دست داده‌ایم؛ همراز عشق و همنفس جام باده‌ایم. بیت سوم از زیباترین ابیات دیوان است: ای گل، تو دیشب داغ باده صبحگاهی کشیده‌ای؛ ما آن شقایقیم که با داغ زاده شده‌ایم؛ یعنی غم عشق در سرشت ماست. بیت پنجم دعایی است: ای راهنما، کار از تو برمی‌آید؛ مددی کن که انصاف می‌دهیم که از راه افتاده‌ایم. بیت پایانی: نقش غلط را مبین که ما همان لوح ساده‌ایم.

شرح بیت‌ها

بیت ۱ما بی‌غمانِ مست دل از دست داده‌ایم / هم‌رازِ عشق و هم‌نفسِ جامِ باده‌ایم

ما مستان بی‌غم دل از دست داده‌ایم؛ همراز عشق و همنفس جام باده‌ایم.

بیت ۲بر ما بسی کمانِ ملامت کشیده‌اند / تا کارِ خود ز ابرویِ جانان گشاده‌ایم

بر ما بسیار کمان ملامت کشیده‌اند، تا کار خود را از ابروی جانان گشوده‌ایم.

بیت ۳ای گُل تو دوش داغِ صَبوحی کشیده‌ای / ما آن شقایقیم که با داغ زاده‌ایم

ای گل، تو دیشب داغ باده صبحگاهی کشیده‌ای؛ ما آن شقایقیم که با داغ زاده شده‌ایم.

بیت ۵کار از تو می‌رود، مددی ای دلیلِ راه / کانصاف می‌دهیم و ز راه اوفتاده‌ایم

ای راهنما، کار از تو برمی‌آید، مددی کن؛ انصاف می‌دهیم که از راه افتاده‌ایم.

بیت ۷گفتی که «حافظ این همه رنگ و خیال چیست؟!» / نقشِ غلط مَبین که همان لوحِ ساده‌ایم

گفتی حافظ این همه رنگ و خیال چیست؟ نقش غلط را مبین، که ما همان لوح ساده‌ایم.

معنی واژه‌ها

بی‌غمان
آسودگان
کمان ملامت
سرزنش
صبوحی
باده صبحگاهی
شقایق
گلی با داغ سیاه در میان
دلیل راه
راهنما
لوح ساده
صفحه پاک و نانوشته