حافظ · غزل شماره ۳۶۴
ما بیغمانِ مست دل از دست دادهایم
ما بیغمانِ مست دل از دست دادهایمهمرازِ عشق و همنفسِ جامِ بادهایم
بر ما بسی کمانِ ملامت کشیدهاندتا کارِ خود ز ابرویِ جانان گشادهایم
ای گُل تو دوش داغِ صَبوحی کشیدهایما آن شقایقیم که با داغ زادهایم
پیرِ مُغان ز توبهٔ ما گر ملول شدگو باده صاف کن که به عذر ایستادهایم
کار از تو میرود، مددی ای دلیلِ راهکانصاف میدهیم و ز راه اوفتادهایم
چون لاله، مِی مبین و قَدَح در میانِ کاراین داغ بین که بر دلِ خونین نهادهایم
گفتی که «حافظ این همه رنگ و خیال چیست؟!»نقشِ غلط مَبین که همان لوحِ سادهایم
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
برخی دردها بخشی از سرشت تو هستند و به تو عمق دادهاند. اگر از راه افتادهای، صادقانه بپذیر و از راهنما کمک بخواه.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در سرشت عاشق و داغ ازلی. ما مستان بیغم دل از دست دادهایم؛ همراز عشق و همنفس جام بادهایم. بیت سوم از زیباترین ابیات دیوان است: ای گل، تو دیشب داغ باده صبحگاهی کشیدهای؛ ما آن شقایقیم که با داغ زاده شدهایم؛ یعنی غم عشق در سرشت ماست. بیت پنجم دعایی است: ای راهنما، کار از تو برمیآید؛ مددی کن که انصاف میدهیم که از راه افتادهایم. بیت پایانی: نقش غلط را مبین که ما همان لوح سادهایم.
شرح بیتها
بیت ۱ما بیغمانِ مست دل از دست دادهایم / همرازِ عشق و همنفسِ جامِ بادهایم
ما مستان بیغم دل از دست دادهایم؛ همراز عشق و همنفس جام بادهایم.
بیت ۲بر ما بسی کمانِ ملامت کشیدهاند / تا کارِ خود ز ابرویِ جانان گشادهایم
بر ما بسیار کمان ملامت کشیدهاند، تا کار خود را از ابروی جانان گشودهایم.
بیت ۳ای گُل تو دوش داغِ صَبوحی کشیدهای / ما آن شقایقیم که با داغ زادهایم
ای گل، تو دیشب داغ باده صبحگاهی کشیدهای؛ ما آن شقایقیم که با داغ زاده شدهایم.
بیت ۵کار از تو میرود، مددی ای دلیلِ راه / کانصاف میدهیم و ز راه اوفتادهایم
ای راهنما، کار از تو برمیآید، مددی کن؛ انصاف میدهیم که از راه افتادهایم.
بیت ۷گفتی که «حافظ این همه رنگ و خیال چیست؟!» / نقشِ غلط مَبین که همان لوحِ سادهایم
گفتی حافظ این همه رنگ و خیال چیست؟ نقش غلط را مبین، که ما همان لوح سادهایم.
معنی واژهها
- بیغمان
- آسودگان
- کمان ملامت
- سرزنش
- صبوحی
- باده صبحگاهی
- شقایق
- گلی با داغ سیاه در میان
- دلیل راه
- راهنما
- لوح ساده
- صفحه پاک و نانوشته