پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۶۸ دیوان حافظ

خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

اگر در یک راه بسته مانده‌ای، از در دیگری گشایش بطلب؛ حافظ به خودش می‌گوید تا کی بر در مدرسه می‌نشینی؟ برخیز تا از در میخانه گشایشی بطلبیم. فال تو می‌گوید راه تازه‌ای را امتحان کن. و نکته ظریف بیت هشتم را هم به یاد داشته باش: برای پذیرش چیزهای ارزشمند، حتی غم عشق، دلی شاد لازم است. با دلی شاد به استقبال برو.

شاه‌بیت فال شما

بر درِ مدرسه تا چند نشینی حافظ؟خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیم

متن کامل غزل

خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیمبه رَهِ دوست نشینیم و مُرادی طلبیم

زادِ راهِ حَرمِ وصل نداریم مگربه گدایی ز درِ میکده زادی طلبیم

اشکِ آلودهٔ ما گرچه روان است ولیبه رسالت سویِ او پاک‌نهادی طلبیم

لذتِ داغِ غمت بر دلِ ما باد حراماگر از جورِ غمِ عشقِ تو دادی طلبیم

نقطهٔ خالِ تو بر لوحِ بصر نَتوان زدمگر از مَردُمَکِ دیده مِدادی طلبیم

عشوه‌ای از لبِ شیرینِ تو دل خواست به جانبه شکرخنده لَبَت گفت مَزادی طلبیم

تا بُوَد نسخهٔ عطری دل سودازده رااز خطِ غالیه‌سایِ تو سوادی طلبیم

چون غمت را نَتَوان یافت مگر در دلِ شادما به امّیدِ غمت خاطرِ شادی طلبیم

بر درِ مدرسه تا چند نشینی حافظ؟خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۶۹ است:

ما زِ یاران چَشمِ یاری داشتیمخود غلط بود آنچه ما پنداشتیم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در طلب گشایش از میخانه. برخیز تا از در میخانه گشایشی بطلبیم و در راه دوست بنشینیم و مرادی بجوییم. بیت دوم فروتنی است: توشه راه حرم وصل را نداریم، مگر با گدایی از در میکده توشه‌ای بطلبیم. بیت هشتم نکته‌ای ظریف است: چون غمت را جز در دل شاد نمی‌توان یافت، به امید غمت دلی شاد می‌طلبیم. بیت پایانی دعوتی است: حافظ، تا کی بر در مدرسه می‌نشینی؟ برخیز تا از در میخانه گشایشی بطلبیم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.