پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۳۶۸

خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیم

خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیمبه رَهِ دوست نشینیم و مُرادی طلبیم

زادِ راهِ حَرمِ وصل نداریم مگربه گدایی ز درِ میکده زادی طلبیم

اشکِ آلودهٔ ما گرچه روان است ولیبه رسالت سویِ او پاک‌نهادی طلبیم

لذتِ داغِ غمت بر دلِ ما باد حراماگر از جورِ غمِ عشقِ تو دادی طلبیم

نقطهٔ خالِ تو بر لوحِ بصر نَتوان زدمگر از مَردُمَکِ دیده مِدادی طلبیم

عشوه‌ای از لبِ شیرینِ تو دل خواست به جانبه شکرخنده لَبَت گفت مَزادی طلبیم

تا بُوَد نسخهٔ عطری دل سودازده رااز خطِ غالیه‌سایِ تو سوادی طلبیم

چون غمت را نَتَوان یافت مگر در دلِ شادما به امّیدِ غمت خاطرِ شادی طلبیم

بر درِ مدرسه تا چند نشینی حافظ؟خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیم

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

اگر در یک راه بسته مانده‌ای، از در دیگری گشایش بطلب. برای پذیرش چیزهای ارزشمند، دلی شاد لازم است.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در طلب گشایش از میخانه. برخیز تا از در میخانه گشایشی بطلبیم و در راه دوست بنشینیم و مرادی بجوییم. بیت دوم فروتنی است: توشه راه حرم وصل را نداریم، مگر با گدایی از در میکده توشه‌ای بطلبیم. بیت هشتم نکته‌ای ظریف است: چون غمت را جز در دل شاد نمی‌توان یافت، به امید غمت دلی شاد می‌طلبیم. بیت پایانی دعوتی است: حافظ، تا کی بر در مدرسه می‌نشینی؟ برخیز تا از در میخانه گشایشی بطلبیم.

شرح بیت‌ها

بیت ۱خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیم / به رَهِ دوست نشینیم و مُرادی طلبیم

برخیز تا از در میخانه گشایشی بطلبیم؛ در راه دوست بنشینیم و مرادی بجوییم.

بیت ۲زادِ راهِ حَرمِ وصل نداریم مگر / به گدایی ز درِ میکده زادی طلبیم

توشه راه حرم وصل را نداریم، مگر با گدایی از در میکده توشه‌ای بطلبیم.

بیت ۴لذتِ داغِ غمت بر دلِ ما باد حرام / اگر از جورِ غمِ عشقِ تو دادی طلبیم

لذت داغ غمت بر دل ما حرام باد، اگر از جور غم عشقت دادخواهی کنیم.

بیت ۸چون غمت را نَتَوان یافت مگر در دلِ شاد / ما به امّیدِ غمت خاطرِ شادی طلبیم

چون غمت را جز در دل شاد نمی‌توان یافت، به امید غمت دلی شاد می‌طلبیم.

بیت ۹بر درِ مدرسه تا چند نشینی حافظ؟ / خیز تا از درِ میخانه گُشادی طلبیم

حافظ، تا کی بر در مدرسه می‌نشینی؟ برخیز تا از در میخانه گشایشی بطلبیم.

معنی واژه‌ها

گشاد
گشایش
زاد راه
توشه سفر
پاک‌نهاد
پاک‌سرشت
داد طلبیدن
دادخواهی
مداد
مرکب
مزاد
افزون‌خواهی
غالیه‌سا
خوشبو
سواد
نسخه