پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۷۰ دیوان حافظ

صَلاح از ما چه می‌جویی؟ که مستان را صَلا گفتیم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

سختی‌ای که از سوی کسی که دوستش داری می‌رسد را با آغوش باز بپذیر؛ حافظ در بیتی مشهور می‌گوید: «بلایی کز حبیب آید، هزارش مرحبا گفتیم». فال تو می‌گوید این سختی بخشی از پیوند است و بی‌پاداش نمی‌ماند. و اگر از یک راه گشایشی ندیدی، راه دیگری را امتحان کن: در میخانه را بگشا، که از خانقاه هیچ نگشود.

شاه‌بیت فال شما

من از چشمِ تو ای ساقی خراب افتاده‌ام لیکنبلایی کز حبیب آید هِزارش مَرحَبا گفتیم

متن کامل غزل

صَلاح از ما چه می‌جویی؟ که مستان را صَلا گفتیمبه دورِ نرگسِ مستت سلامت را دعا گفتیم

درِ میخانه‌ام بُگشا که هیچ از خانقه نَگشودگَرَت باور بُوَد ور نه سخن این بود و ما گفتیم

من از چشمِ تو ای ساقی خراب افتاده‌ام لیکنبلایی کز حبیب آید هِزارش مَرحَبا گفتیم

اگر بر من نَبَخشایی پشیمانی خوری آخربه خاطر دار این معنی که در خدمت کجا گفتیم

قَدَت گفتم که شمشاد است؛ بس خِجلَت به بار آوردکه این نسبت چرا کردیم و این بُهتان چرا گفتیم

جگر چون نافه‌ام خون گشت کم زینم نمی‌بایدجزای آن که با زلفت سخن از چین خطا گفتیم

تو آتش گشتی ای حافظ ولی با یار درنگرفتز بدعهدیِّ گُل گویی حکایت با صبا گفتیم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۷۱ است:

ما درس سحر در ره میخانه نهادیممحصول دعا در ره جانانه نهادیم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در پذیرش بلای عشق و طنز در صلاح. از ما چه صلاحی می‌جویی؟ ما مستان را صلا (دعوت) گفتیم و در دوران چشم مستت با سلامت خداحافظی کردیم. بیت دوم تجربه‌ای شخصی است: در میخانه را بگشا که از خانقاه چیزی نگشود. بیت سوم از مشهورترین ابیات دیوان است: از چشم تو خراب افتاده‌ام، اما به بلایی که از حبیب آید هزار بار مرحبا گفتیم. بیت پنجم طنزی لطیف است: قدت را شمشاد گفتم و شرمندگی آورد که چرا این بهتان را گفتیم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.