پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۷۱ دیوان حافظ

ما درس سحر در ره میخانه نهادیم

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، غم عشق گنجی است که به تو سپرده شده است؛ حافظ می‌گوید سلطان ازل گنج غم عشق را به ما داد تا روی در این منزل ویرانه نهادیم. فال تو می‌گوید دلبستگی‌ات ارزشمند است. دلت را فقط به کسی بسپار که ارزشش را دارد و درِ خانه دل را با مهر او ببند. آنچه از دل آمده، در خرمن صد زاهد آتش می‌زند.

شاه‌بیت فال شما

سلطان ازل گنج غم عشق به ما دادتا روی در این منزل ویرانه نهادیم

متن کامل غزل

ما درس سحر در ره میخانه نهادیممحصول دعا در ره جانانه نهادیم

در خرمن صد زاهد عاقل زند آتشاین داغ که ما بر دل دیوانه نهادیم

سلطان ازل گنج غم عشق به ما دادتا روی در این منزل ویرانه نهادیم

در دل ندهم ره پس از این مهر بتان رامهر لب او بر در این خانه نهادیم

در خرقه از این بیش منافق نتوان بودبنیاد از این شیوه رندانه نهادیم

چون می‌رود این کشتی سرگشته که آخرجان در سر آن گوهر یک دانه نهادیم

المنة للَّه که چو ما بی‌دل و دین بودآن را که لقب عاقل و فرزانه نهادیم

قانع به خیالی ز تو بودیم چو حافظیا رب چه گداهمت و بیگانه نهادیم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۷۲ است:

بگذار تا ز شارع میخانه بگذریمکز بهر جرعه‌ای همه محتاج این دریم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ترک مدرسه و پیوستن به راه عشق. درس سحر را در راه میخانه نهادیم و حاصل دعا را در راه جانانه. بیت دوم تصویری پرشور است: این داغی که ما بر دل دیوانه نهادیم، در خرمن صد زاهد عاقل آتش می‌زند. بیت سوم ژرف است: سلطان ازل گنج غم عشق را به ما داد تا روی در این منزل ویرانه نهادیم. بیت هفتم طنزی لطیف است: سپاس خدا را که آن کس را که عاقل و فرزانه لقب دادیم، او هم مانند ما بی‌دل و دین بود.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.