پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۷۲ دیوان حافظ

بگذار تا ز شارع میخانه بگذریم

تعبیر فال

پیام کلی: پند

وقتی بزرگ‌ترین شکوه‌ها هم گذراست، غصه خوردن برای چیزهای کوچک بی‌معناست؛ حافظ می‌گوید جایی که تخت جمشید بر باد می‌رود، اگر غم بخوریم خوش نیست. فال تو پند می‌دهد که غم را کنار بگذاری و به پیمانی که با خودت و آنچه دوستش داری بسته‌ای وفادار بمانی؛ روز نخست شرط بود که جز آن راه را نسپریم.

شاه‌بیت فال شما

جایی که تخت و مسند جم می‌رود به بادگر غم خوریم خوش نبود به که می خوریم

متن کامل غزل

بگذار تا ز شارع میخانه بگذریمکز بهر جرعه‌ای همه محتاج این دریم

روز نخست چون دم رندی زدیم و عشقشرط آن بود که جز ره آن شیوه نسپریم

جایی که تخت و مسند جم می‌رود به بادگر غم خوریم خوش نبود به که می خوریم

تا بو که دست در کمر او توان زدندر خون دل نشسته چو یاقوت احمریم

واعظ مکن نصیحت شوریدگان که مابا خاک کوی دوست به فردوس ننگریم

چون صوفیان به حالت و رقصند مقتداما نیز هم به شعبده دستی برآوریم

از جرعه تو خاک زمین در و لعل یافتبیچاره ما که پیش تو از خاک کمتریم

حافظ چو ره به کنگره کاخ وصل نیستبا خاک آستانه این در به سر بریم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۷۳ است:

خیز تا خرقه صوفی به خرابات بریمشطح و طامات به بازار خرافات بریم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در غنیمت شمردن زندگی و بی‌اعتنایی به ناپایداری دنیا. بگذار تا از گذرگاه میخانه بگذریم، که برای جرعه‌ای همه نیازمند این دریم. بیت سوم از مشهورترین ابیات حکمی است: جایی که تخت و مسند جمشید بر باد می‌رود، اگر غم بخوریم خوش نیست؛ بهتر است می بخوریم. بیت پنجم پاسخی به واعظ است: شوریدگان را نصیحت مکن، که ما با داشتن خاک کوی دوست به بهشت نگاه نمی‌کنیم. بیت هفتم فروتنی است: از جرعه تو خاک زمین مروارید و لعل یافت؛ بیچاره ما که پیش تو از خاک کمتریم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.