پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۷۵ دیوان حافظ

صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، این غزل دعوت به کنار گذاشتن ریا و ظاهرسازی است: صوفی بیا تا خرقه ریا را از تن برکشیم. اما بیت پایانی پندی متعادل و مشهور دارد: «حافظ نه حد ماست چنین لاف‌ها زدن، پای از گلیم خویش چرا بیشتر کشیم؟». صادق باش، اما در ادعاها و خواسته‌هایت اندازه نگه دار و پا از گلیمت درازتر نکن.

شاه‌بیت فال شما

حافظ نه حد ماست چنین لاف‌ها زدنپای از گلیم خویش چرا بیشتر کشیم

متن کامل غزل

صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیموین نقش زرق را خط بطلان به سر کشیم

نذر و فتوح صومعه در وجه می نهیمدلق ریا به آب خرابات برکشیم

فردا اگر نه روضه رضوان به ما دهندغلمان ز روضه حور ز جنت به درکشیم

بیرون جهیم سرخوش و از بزم صوفیانغارت کنیم باده و شاهد به بر کشیم

عشرت کنیم ور نه به حسرت کشندمانروزی که رخت جان به جهانی دگر کشیم

سر خدا که در تتق غیب منزویستمستانه‌اش نقاب ز رخسار برکشیم

کو جلوه‌ای ز ابروی او تا چو ماه نوگوی سپهر در خم چوگان زر کشیم

حافظ نه حد ماست چنین لاف‌ها زدنپای از گلیم خویش چرا بیشتر کشیم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۷۶ است:

دوستان وقت گل آن به که به عشرت کوشیمسخن اهل دل است این و به جان بنیوشیم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ترک ریا و پند فروتنی. صوفی بیا تا خرقه ریا را از تن برکشیم و بر این نقش فریب خط بطلان بکشیم. بیت دوم طنزی تند است: نذر و فتوح صومعه را خرج می می‌کنیم و خرقه ریا را با آب خرابات می‌شوییم. بیت ششم نکته‌ای عرفانی است: راز خدا که در پرده غیب نهان است، مستانه نقاب از رخش برمی‌کشیم. بیت پایانی فروتنی و مثلی مشهور است: حافظ، این لاف‌ها زدن حد ما نیست؛ چرا پا از گلیم خود درازتر کنیم؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.