حافظ · غزل شماره ۳۷۵
صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم
صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیموین نقش زرق را خط بطلان به سر کشیم
نذر و فتوح صومعه در وجه می نهیمدلق ریا به آب خرابات برکشیم
فردا اگر نه روضه رضوان به ما دهندغلمان ز روضه حور ز جنت به درکشیم
بیرون جهیم سرخوش و از بزم صوفیانغارت کنیم باده و شاهد به بر کشیم
عشرت کنیم ور نه به حسرت کشندمانروزی که رخت جان به جهانی دگر کشیم
سر خدا که در تتق غیب منزویستمستانهاش نقاب ز رخسار برکشیم
کو جلوهای ز ابروی او تا چو ماه نوگوی سپهر در خم چوگان زر کشیم
حافظ نه حد ماست چنین لافها زدنپای از گلیم خویش چرا بیشتر کشیم
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
ریا و ظاهرسازی را کنار بگذار. اما در ادعاهایت هم اندازه نگه دار؛ پا از گلیمت درازتر نکن.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در ترک ریا و پند فروتنی. صوفی بیا تا خرقه ریا را از تن برکشیم و بر این نقش فریب خط بطلان بکشیم. بیت دوم طنزی تند است: نذر و فتوح صومعه را خرج می میکنیم و خرقه ریا را با آب خرابات میشوییم. بیت ششم نکتهای عرفانی است: راز خدا که در پرده غیب نهان است، مستانه نقاب از رخش برمیکشیم. بیت پایانی فروتنی و مثلی مشهور است: حافظ، این لافها زدن حد ما نیست؛ چرا پا از گلیم خود درازتر کنیم؟
شرح بیتها
بیت ۱صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم / وین نقش زرق را خط بطلان به سر کشیم
صوفی بیا تا خرقه ریا را از تن برکشیم و بر این نقش فریب خط بطلان بکشیم.
بیت ۲نذر و فتوح صومعه در وجه می نهیم / دلق ریا به آب خرابات برکشیم
نذر و فتوح صومعه را خرج می میکنیم و خرقه ریا را با آب خرابات میشوییم.
بیت ۵عشرت کنیم ور نه به حسرت کشندمان / روزی که رخت جان به جهانی دگر کشیم
شادی کنیم، وگرنه روزی که رخت جان را به جهانی دیگر بکشیم، ما را با حسرت میبرند.
بیت ۶سر خدا که در تتق غیب منزویست / مستانهاش نقاب ز رخسار برکشیم
راز خدا را که در پرده غیب نهان است، مستانه نقاب از رخسارش برمیکشیم.
بیت ۸حافظ نه حد ماست چنین لافها زدن / پای از گلیم خویش چرا بیشتر کشیم
حافظ، اینگونه لاف زدن حد ما نیست؛ چرا پا از گلیم خود درازتر کنیم؟
معنی واژهها
- سالوس
- ریا
- زرق
- فریب
- خط بطلان
- خط باطل
- فتوح
- هدیههای نذری
- غلمان
- پسران بهشتی
- تتق
- پرده
- منزوی
- پنهان
- پا از گلیم درازتر کردن
- فراتر از حد خود رفتن