پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۷۶ دیوان حافظ

دوستان وقت گل آن به که به عشرت کوشیم

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، فصل خوشی است اما شاید شرایط اجازه شادی نمی‌دهد؛ حافظ می‌گوید ما بلبلانیم که در موسم گل خاموشیم، و از بی‌کرمی روزگار و فلک که راهزن اهل هنر است می‌نالد. فال تو همدل توست و صبر می‌خواهد. با این همه، پند نخستین بیت را فراموش نکن: در فصل گل باید به شادی کوشید؛ راهی برای شادی کوچک پیدا کن.

شاه‌بیت فال شما

حافظ این حال عجب با که توان گفت که مابلبلانیم که در مُوسم گل خاموشیم

متن کامل غزل

دوستان وقت گل آن به که به عشرت کوشیمسخن اهل دل است این و به جان بنیوشیم

نیست در کس کرم و وقت طرب می‌گذردچاره آن است که سجاده به مِی بفروشیم

خوش هوایی‌ست فرح‌بخش خدایا بفرستنازنینی که به رویش مِی گل‌گون نوشیم

ارغنون ساز فلک ره‌زن اهل هنر استچون از این غصه ننالیم و چرا نخروشیم؟

گل به جوش آمد و از مِی نزدیمش آبیلاجرم زآتش حرمان و هوس می‌جوشیم

می‌کشیم از قدح لاله شرابی موهومچشم بد دور که بی‌مطرب و مِی مدهوشیم

حافظ این حال عجب با که توان گفت که مابلبلانیم که در مُوسم گل خاموشیم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۷۷ است:

ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیمغم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری در شکایت از بی‌کرمی روزگار. دوستان، در فصل گل بهتر است به شادی بکوشیم؛ این سخن اهل دل است، آن را به جان بشنویم. بیت دوم تلخ است: در کسی کرم نیست و وقت شادی می‌گذرد؛ چاره آن است که سجاده را به می بفروشیم. بیت چهارم نقد روزگار است: ارغنون‌ساز فلک راهزن اهل هنر است؛ چرا از این غصه ننالیم؟ بیت پایانی تصویری تلخ است: ما بلبلانیم که در فصل گل خاموشیم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.