فال شما · غزل شماره ۳۷۸ دیوان حافظ
ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیم
تعبیر فال
پیام کلی: پندای صاحب فال، این غزل منشور اخلاق حافظ است و فال تو را به آن فرا می‌خواند: «ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیم». بدگویی نکن، به ناحق تمایل نداشته باش و جامه کسی را سیاه نکن. اگر حسودی بد گفت، گوش نده؛ و اگر مخالفی سخن حق گفت، با آن جدل نکن. با این اخلاق، راهت روشن و کارت درست پیش می‌رود.
شاه‌بیت فال شما
ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیمجامهٔ کس سیه و دلق خود ازرق نکنیم
اشتراک فال
تصویری از شاه‌بیت و تعبیر فال برای استوری یا فرستادن در پیام‌رسان؛ تصویر روی دستگاه خودتان ساخته می‌شود.
متن کامل غزل
ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیمجامهٔ کس سیه و دلق خود ازرق نکنیم
عیب درویش و توانگر به کم و بیش بد استکار بد مصلحت آن است که مطلق نکنیم
رقم مغلطه بر دفتر دانش نزنیمسر حق بر ورق شعبده ملحق نکنیم
شاه اگر جرعهٔ رندان نه به حرمت نوشدالتفاتش به می صاف مروّق نکنیم
خوش برانیم جهان در نظر راهروانفکر اسب سیه و زین مغرّق نکنیم
آسمان کشتی ارباب هنر می‌شکندتکیه آن به که بر این بحر معلّق نکنیم
گر بدی گفت حسودی و رفیقی رنجیدگو «تو خوش باش که ما گوش به احمق نکنیم»
حافظ ار خصم خطا گفت، نگیریم بر اوور به حق گفت، جدل با سخن حق نکنیم
شاهد فال
به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۷۹ است:
سرم خوش است و به بانگ بلند می‌گویمکه من نسیم حیات از پیاله می‌جویم
درباره این غزل
از مشهورترین غزل‌های اخلاقی حافظ که منشور رفتاری رندان را بیان می‌کند. ما بد نمی‌گوییم و به ناحق میل نمی‌کنیم؛ جامه کسی را سیاه و خرقه خود را کبود (ریایی) نمی‌کنیم. بیت دوم پندی متعادل است: عیب درویش و توانگر، کم یا زیاد، بد است؛ مصلحت آن است که کار بد را مطلقاً نکنیم. بیت هفتم پاسخی آرام به بدگویی است: اگر حسودی بد گفت و رفیقی رنجید، بگو خوش باش که ما به احمق گوش نمی‌دهیم. بیت پایانی اوج انصاف است: اگر دشمن خطا گفت بر او نمی‌گیریم و اگر حق گفت با سخن حق جدل نمی‌کنیم.
فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.