پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۷۹ دیوان حافظ

سرم خوش است و به بانگ بلند می‌گویم

تعبیر فال

پیام کلی: امید

خدا در همه جا با توست، نه فقط در جاهای رسمی؛ حافظ در یکی از مشهورترین بیت‌های عرفانی می‌گوید: «تو خانقاه و خرابات در میانه مبین، خدا گواه که هر جا که هست با اویم». فال تو امید می‌دهد. به خودت سخت نگیر؛ حافظ می‌گوید مرا به خودرویی سرزنش مکن، همان‌گونه که پرورشم می‌دهند می‌رویم. غبار راه طلب، کیمیای خوشبختی است.

شاه‌بیت فال شما

تو خانقاه و خرابات در میانه مبینخدا گواه که هر جا که هست، با اویم

متن کامل غزل

سرم خوش است و به بانگ بلند می‌گویمکه من نسیم حیات از پیاله می‌جویم

عبوس زهد به وجه خمار ننشیندمرید خرقهٔ دردی‌کشان خوش‌خویم

شدم فسانه به سرگشتگی و ابروی دوستکشید در خم چوگان خویش چون گویم

گرم نه پیر مغان در به روی بگشایدکدام در بزنم؟ چاره از کجا جویم؟

مکن در این چمنم سرزنش به خودروییچنان که پرورشم می‌دهند، می‌رویم

تو خانقاه و خرابات در میانه مبینخدا گواه که هر جا که هست، با اویم

غبار راه طلب، کیمیای بهروزی‌ستغلام دولت آن خاک عنبرین بویم

ز شوق نرگس مست بلندبالاییچو لاله با قدح افتاده بر لب جویم

بیار می که به فتوی حافظ از دل پاکغبار زرق به فیض قدح فروشویم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۸۰ است:

بارها گفته‌ام و بار دگر می‌گویمکه منِ دل‌شده این ره، نه به خود می‌پویم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در سرخوشی و حضور همیشگی خدا. سرم خوش است و با بانگ بلند می‌گویم که من نسیم زندگی را از پیاله می‌جویم. بیت پنجم تمثیلی زیباست: در این چمن مرا به خودرویی سرزنش مکن؛ همان‌گونه که پرورشم می‌دهند می‌رویم؛ یعنی سرشتم دست خودم نیست. بیت ششم از مشهورترین ابیات عرفانی دیوان است: تو میان خانقاه و خرابات فرق مبین؛ خدا گواه است که هر جا باشد، با اویم. بیت هفتم: غبار راه طلب کیمیای خوشبختی است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.