پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۸ دیوان حافظ

بی مِهرِ رُخَت روزِ مرا نور نماندست

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

این غزل سراسر اندوه جدایی است و نشان می‌دهد دلتنگی سنگینی بر دلت نشسته است. حافظ می‌گوید بی‌روی یار روزش نوری ندارد و صبر تنها چاره است، هرچند صبر هم دشوار شده. فال تو همدل توست، اما یادت می‌آورد که هیچ شبی ماندگار نیست. به خودت فرصت اندوه بده، از نزدیکانت کمک بخواه و بدان که این دوره هم می‌گذرد.

شاه‌بیت فال شما

صبر است مرا چارهٔ هجرانِ تو لیکنچون صبر توان کرد که مقدور نماندست؟

متن کامل غزل

بی مِهرِ رُخَت روزِ مرا نور نماندستوز عمر، مرا جز شبِ دیجور نماندست

هنگامِ وداعِ تو ز بس گریه که کردمدور از رخِ تو، چشمِ مرا نور نماندست

می‌رفت خیالِ تو ز چشمِ من و می‌گفتهیهات از این گوشه که معمور نماندست

وصلِ تو اَجَل را ز سرم دور همی‌داشتاز دولتِ هجرِ تو کنون دور نماندست

نزدیک شد آن دم که رقیب تو بگویددور از رُخَت این خستهٔ رنجور نماندست

صبر است مرا چارهٔ هجرانِ تو لیکنچون صبر توان کرد که مقدور نماندست؟

در هِجرِ تو گر چشمِ مرا آبِ روان استگو خونِ جگر ریز که معذور نماندست

حافظ، ز غم از گریه نپرداخت به خندهماتم زده را داعیهٔ سور نماندست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۹ است:

باغِ مرا چه حاجتِ سرو و صنوبر است؟شمشادِ خانه‌پرورِ ما از که کمتر است؟

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی سراسر اندوه جدایی. بی‌روی یار روز عاشق نوری ندارد و از عمر جز شب تیره نمانده است؛ چشمش از گریه هنگام وداع بی‌نور شده است. حافظ می‌گوید وصل یار مرگ را از او دور نگه می‌داشت و اکنون با هجران، مرگ دور نیست. پایان غزل حال ماتم‌زده‌ای است که دیگر میلی به شادی ندارد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.