پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۸۰ دیوان حافظ

بارها گفته‌ام و بار دگر می‌گویم

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، همه چیز در دست تو نیست؛ حافظ با تمثیلی مشهور می‌گوید مرا مانند طوطی پشت آینه نگه داشته‌اند؛ آنچه استاد ازل گفت، همان را می‌گویم. به راهی که پیش رویت نهاده شده اعتماد کن. و بیت چهارم امید می‌دهد: گوهری دارم و صاحب‌نظری می‌جویم. گوهری در وجود تو هست؛ صبر کن تا کسی که ارزشش را می‌شناسد پیدا شود.

شاه‌بیت فال شما

دوستان! عیب من بی‌دل حیران مکنیدگوهری دارم و صاحب نظری می‌جویم

متن کامل غزل

بارها گفته‌ام و بار دگر می‌گویمکه منِ دل‌شده این ره، نه به خود می‌پویم

در پس آینه، طوطی‌صفتم داشته‌اندآن چه استاد ازل گفت بگو، می‌گویم

من اگر خارم و گر گل چمن‌آرایی هستکه از آن دست که او می‌کِشدم، می‌رویم

دوستان! عیب من بی‌دل حیران مکنیدگوهری دارم و صاحب نظری می‌جویم

گر چه با دلق ملمع، مِیِ گلگون عیب استمکنم عیب کَزو رنگِ ریا می‌شویم

خنده و گریه عشاق ز جایی دگر استمی‌سرایم به شب و وقت سحر می‌مویم

حافظم گفت که «خاک در میخانه مبوی»گو «مکن عیب که من مشک ختن می‌بویم»

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۸۱ است:

گرچه ما بندگان پادشهیمپادشاهان ملک صبحگهیم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در تسلیم به اراده ازلی. بارها گفته‌ام و باز می‌گویم که من دلشده این راه را به خود نمی‌پیمایم. بیت دوم از مشهورترین تمثیل‌های دیوان است: مرا مانند طوطی پشت آینه نگه داشته‌اند؛ آنچه استاد ازل گفت بگو، همان را می‌گویم. این اشاره به روش آموزش سخن به طوطی است که کسی پشت آینه سخن می‌گفت و طوطی خیال می‌کرد همنوعش سخن می‌گوید. بیت چهارم مشهور است: گوهری دارم و صاحب‌نظری می‌جویم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.