پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۸۴ دیوان حافظ

می‌سوزم از فِراقت روی از جَفا بگردان

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، این غزل دعایی برای گرداندن بلاست: «هجران بلای ما شد، یا رب بلا بگردان». دعا کن که بلای دوری از تو و عزیزانت گردانده شود. اما پند بیت پایانی هم مهم است: قسمت تو از روزگار همین است؛ اگر راضی نیستی، حکم قضا را بگردان! یعنی نارضایتی تقدیر را تغییر نمی‌دهد. آنچه قسمت است را بپذیر و صبور بمان.

شاه‌بیت فال شما

حافظ ز خوبرویان بختت جز این قَدَر نیستگر نیستت رضایی حُکمِ قضا بگردان

متن کامل غزل

می‌سوزم از فِراقت روی از جَفا بگردانهجران بلایِ ما شد، یا رب بلا بگردان

مَه جلوه می‌نماید بر سبز خِنگِ گَردونتا او به سر درآید، بر رَخش پا بگردان

مَرغول را بَرافشان یعنی به رَغمِ سنبلگِردِ چمن بُخوری همچون صبا بگردان

یغمایِ عقل و دین را بیرون خرام سرمستدر سر کلاه بِشکن در بَر قَبا بگردان

ای نورِ چشمِ مستان در عینِ انتظارمچنگِ حزین و جامی بِنواز یا بگردان

دوران همی‌نویسد بر عارضش خطی خوشیا رب نوشتهٔ بد از یارِ ما بگردان

حافظ ز خوبرویان بختت جز این قَدَر نیستگر نیستت رضایی حُکمِ قضا بگردان

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۸۵ است:

یا رب آن آهوی مشکین به خُتَن باز رسانوان سهی سروِ خرامان به چمن باز رسان

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف «بگردان» در دعای رفع بلا. از فراقت می‌سوزم، روی از جفا بگردان؛ هجران بلای ما شد، خدایا بلا را بگردان. بیت دوم تصویری آسمانی دارد: ماه بر اسب سبز آسمان جلوه می‌کند؛ تا او سر فرود آورد، بر رخش پا بگردان (سوار شو). بیت ششم دعایی است: روزگار بر چهره‌اش خطی خوش می‌نویسد؛ خدایا نوشته بد را از یار ما بگردان. بیت پایانی پند رضاست: حافظ، بختت از زیبارویان همین قدر است؛ اگر رضا نداری، حکم قضا را بگردان.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.