پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۳۸۵

یا رب آن آهوی مشکین به خُتَن باز رسان

یا رب آن آهوی مشکین به خُتَن باز رسانوان سهی سروِ خرامان به چمن باز رسان

دل آزردهٔ ما را به نسیمی بنوازیعنی آن جانِ ز تن رفته به تن باز رسان

ماه و خورشید به منزل چو به امرِ تو رسندیارِ مه‌روی مرا نیز به من باز رسان

دیده‌ها در طلبِ لعلِ یَمانی خون شدیا رب آن کوکبِ رخشان به یَمَن باز رسان

برو ای طایرِ میمونِ همایون آثارپیش عنقا سخنِ زاغ و زَغَن باز رسان

سخن این است که ما بی تو نخواهیم حیاتبشنو ای پیکِ خبرگیر و سخن باز رسان

آن که بودی وطنش دیدهٔ حافظ یا رببه مرادش ز غریبی به وطن باز رسان

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

اگر عزیزی در سفر یا دور از خانه داری، برایش دعا کن؛ این غزل دعای بازگشت است. به سلامت بازمی‌گردد.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی دعاگونه برای بازگشت مسافر با ردیف «باز رسان». خدایا آن آهوی مشکین را به ختن و آن سرو خرامان را به چمن بازرسان. این غزل از محبوب‌ترین دعاها برای بازگشت عزیزان سفرکرده است. بیت سوم زیباست: همان‌گونه که ماه و خورشید به فرمان تو به منزل می‌رسند، یار ماه‌روی مرا هم به من بازرسان. بیت ششم پیامی صادقانه است: سخن این است که ما بی تو زندگی نمی‌خواهیم. بیت پایانی: آن‌که وطنش چشم حافظ بود، از غربت به وطن بازرسان.

شرح بیت‌ها

بیت ۱یا رب آن آهوی مشکین به خُتَن باز رسان / وان سهی سروِ خرامان به چمن باز رسان

خدایا آن آهوی مشکین را به ختن بازرسان و آن سرو راست خرامان را به چمن.

بیت ۲دل آزردهٔ ما را به نسیمی بنواز / یعنی آن جانِ ز تن رفته به تن باز رسان

دل آزرده ما را با نسیمی بنواز؛ یعنی آن جان از تن رفته را به تن بازرسان.

بیت ۳ماه و خورشید به منزل چو به امرِ تو رسند / یارِ مه‌روی مرا نیز به من باز رسان

همان‌گونه که ماه و خورشید به فرمان تو به منزل می‌رسند، یار ماه‌روی مرا نیز به من بازرسان.

بیت ۶سخن این است که ما بی تو نخواهیم حیات / بشنو ای پیکِ خبرگیر و سخن باز رسان

سخن این است که ما بی تو زندگی نمی‌خواهیم؛ ای پیک خبرگیر بشنو و این سخن را برسان.

بیت ۷آن که بودی وطنش دیدهٔ حافظ یا رب / به مرادش ز غریبی به وطن باز رسان

خدایا، آن‌که وطنش چشم حافظ بود، به مرادش از غربت به وطن بازرسان.

معنی واژه‌ها

آهوی مشکین
آهوی مشک‌دار؛ کنایه از یار
ختن
سرزمین آهوی مشک
سهی سرو
سرو راست
لعل یمانی
عقیق یمن
کوکب رخشان
ستاره درخشان؛ سهیل یمن
عنقا
سیمرغ
زاغ و زغن
پرندگان پست