پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۸۶ دیوان حافظ

خدا را کم نشین با خرقه پوشان

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

ای صاحب فال، از همنشینی با کسانی که فقط ظاهر آراسته دارند دوری کن؛ حافظ می‌گوید به خاطر خدا کم با خرقه‌پوشان بنشین و روی از رندان بی‌ریا نپوشان. در این ظاهرسازان دردی ندیدم؛ عیش صاف از آنِ کسانی است که بی‌ادعا زندگی می‌کنند. فال تو هشدار می‌دهد که با آدم‌های صادق، حتی اگر ساده باشند، همراه شوی.

شاه‌بیت فال شما

خدا را کم نشین با خرقه پوشانرخ از رندان بی‌سامان مپوشان

متن کامل غزل

خدا را کم نشین با خرقه پوشانرخ از رندان بی‌سامان مپوشان

در این خرقه بسی آلودگی هستخوشا وقت قبای می فروشان

در این صوفی‌وشان دَردی ندیدمکه صافی باد عیش دُردنوشان

تو نازک‌طبعی و طاقت نیاریگرانی‌های مشتی دلق‌پوشان

چو مستم کرده‌ای مستور منشینچو نوشم داده‌ای زهرم منوشان

بیا وز غَبْن این سالوسیان بینصُراحی خون‌دل و بربط خروشان

ز دلگرمی حافظ بر حذر باشکه دارد سینه‌ای چون دیگ جوشان

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۸۷ است:

شاه شمشادقدان، خسرو شیرین‌دهنانکه به مژگان شکند قلب همه صف‌شکنان

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در پرهیز از همنشینی با ریاکاران. به خاطر خدا کم با خرقه‌پوشان بنشین و روی از رندان بی‌سامان مپوشان. بیت دوم مقایسه‌ای طنزآمیز است: در این خرقه آلودگی بسیار است؛ خوشا قبای می‌فروشان. بیت سوم بازی لفظی «درد و دُرد» و «صوفی و صافی» دارد: در این صوفی‌نمایان دردی (عشقی) ندیدم؛ عیش دردنوشان صاف باد. بیت پنجم خواهشی است: چون مستم کرده‌ای پرده‌نشین مشو و چون نوشم داده‌ای زهرم منوشان.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.