پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۸۹ دیوان حافظ

چو گل هر دم به بویت جامه در تن

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

به حرف دشمنان درباره دوستانت اعتماد نکن؛ پیام اصلی فال تو در بیت چهارم است: «به قول دشمنان برگشتی از دوست؛ نگردد هیچ‌کس با دوست دشمن». اگر کسی میان تو و دوستت فاصله انداخته، پیش از داوری خودت با دوستت حرف بزن. حافظ می‌گوید دلم را نشکن و به پا نینداز، که جایش در سر زلف توست؛ پیوندی را که دارید آسان از دست نده.

شاه‌بیت فال شما

به قول دشمنان برگشتی از دوستنگردد هیچ کس با دوست دشمن

متن کامل غزل

چو گل هر دم به بویت جامه در تنکنم چاک از گریبان تا به دامن

تنت را دید گل گویی که در باغچو مستان جامه را بدرید بر تن

من از دست غمت مشکل برم جانولی دل را تو آسان بردی از من

به قول دشمنان برگشتی از دوستنگردد هیچ کس با دوست دشمن

تنت در جامه چون در جام بادهدلت در سینه چون در سیم آهن

ببار ای شمع اشک از چشم خونینکه شد سوز دلت بر خلق روشن

مکن کز سینه‌ام آه جگرسوزبرآید همچو دود از راه روزن

دلم را مشکن و در پا میندازکه دارد در سر زلف تو مسکن

چو دل در زلف تو بسته‌ست حافظبدین سان کار او در پا میفکن

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۹۰ است:

افسر سلطان گل پیدا شد از طرف چمنمقدمش یا رب مبارک باد بر سرو و سمن

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در شکایت از رویگردانی یار. مانند گل، هر دم به بوی تو جامه را از گریبان تا دامن بر تن چاک می‌کنم. بیت سوم تضادی زیبا دارد: من به دشواری از دست غمت جان می‌برم، اما تو دل را آسان از من بردی. بیت چهارم پندی مشهور است: به قول دشمنان از دوست برگشتی؛ هیچ کس با دوست دشمن نمی‌شود. بیت پنجم تصویری شگفت دارد: تنت در جامه مانند باده در جام است و دلت در سینه مانند آهن در سیم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.