پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۳۸۹

چو گل هر دم به بویت جامه در تن

چو گل هر دم به بویت جامه در تنکنم چاک از گریبان تا به دامن

تنت را دید گل گویی که در باغچو مستان جامه را بدرید بر تن

من از دست غمت مشکل برم جانولی دل را تو آسان بردی از من

به قول دشمنان برگشتی از دوستنگردد هیچ کس با دوست دشمن

تنت در جامه چون در جام بادهدلت در سینه چون در سیم آهن

ببار ای شمع اشک از چشم خونینکه شد سوز دلت بر خلق روشن

مکن کز سینه‌ام آه جگرسوزبرآید همچو دود از راه روزن

دلم را مشکن و در پا میندازکه دارد در سر زلف تو مسکن

چو دل در زلف تو بسته‌ست حافظبدین سان کار او در پا میفکن

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

به حرف دشمنان درباره دوستانت اعتماد نکن. پیش از قضاوت، خودت با دوستت صحبت کن.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در شکایت از رویگردانی یار. مانند گل، هر دم به بوی تو جامه را از گریبان تا دامن بر تن چاک می‌کنم. بیت سوم تضادی زیبا دارد: من به دشواری از دست غمت جان می‌برم، اما تو دل را آسان از من بردی. بیت چهارم پندی مشهور است: به قول دشمنان از دوست برگشتی؛ هیچ کس با دوست دشمن نمی‌شود. بیت پنجم تصویری شگفت دارد: تنت در جامه مانند باده در جام است و دلت در سینه مانند آهن در سیم.

شرح بیت‌ها

بیت ۱چو گل هر دم به بویت جامه در تن / کنم چاک از گریبان تا به دامن

مانند گل، هر دم به بوی تو جامه را از گریبان تا دامن بر تن چاک می‌کنم.

بیت ۳من از دست غمت مشکل برم جان / ولی دل را تو آسان بردی از من

من به دشواری از دست غمت جان می‌برم، اما تو دل را آسان از من بردی.

بیت ۴به قول دشمنان برگشتی از دوست / نگردد هیچ کس با دوست دشمن

به قول دشمنان از دوست برگشتی؛ هیچ کس با دوست دشمن نمی‌شود.

بیت ۵تنت در جامه چون در جام باده / دلت در سینه چون در سیم آهن

تنت در جامه مانند باده در جام است و دلت در سینه مانند آهن در سیم (سخت در میان لطافت).

بیت ۸دلم را مشکن و در پا مینداز / که دارد در سر زلف تو مسکن

دلم را مشکن و به پا مینداز، که در سر زلف تو خانه دارد.

معنی واژه‌ها

جامه چاک کردن
دریدن لباس از شوق یا غم
مشکل
به دشواری
سیم
نقره
جگرسوز
سوزناک
روزن
پنجره کوچک
مسکن
خانه