پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۹۱ دیوان حافظ

خوش‌تر از فکر می و جام چه خواهد بودن؟

تعبیر فال

پیام کلی: پند

از حاصل تلاشت لذت ببر؛ حافظ می‌گوید دسترنج تو همان بهتر که صرف کام شود، وگرنه می‌دانی سرانجام بی‌کامی چه خواهد بود. فال تو پند می‌دهد که ثروت و توانت را برای شادی خود و عزیزانت به کار ببری. به حرف‌های تقلیدی و بی‌پایه هم گوش نده: پند مقلد را مشنو، سخن عوام چه اعتباری دارد؟ غم دل را بیش از این نخور.

شاه‌بیت فال شما

دست‌رنج تو همان به که شود صرف به کامدانی آخر که به ناکام چه خواهد بودن؟

متن کامل غزل

خوش‌تر از فکر می و جام چه خواهد بودن؟تا ببینم که سرانجام چه خواهد بودن

غم دل چند توان خورد؟ که ایام نماندگو نه دل باش و نه ایام چه خواهد بودن؟

مرغ کم‌حوصله را گو غم خود خور که بر اورحمِ آن کس که نهد دام چه خواهد بودن؟

باده خور غم مخور و پند مقلد منیوشاعتبار سخن عام چه خواهد بودن؟

دست‌رنج تو همان به که شود صرف به کامدانی آخر که به ناکام چه خواهد بودن؟

پیر میخانه همی‌خواند معمایی دوشاز خط جام، که فرجام چه خواهد بودن؟

بردم از ره دل حافظ به دف و چنگ و غزلتا جزای من بدنام چه خواهد بودن

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۹۲ است:

دانی که چیست دولت؟ دیدار یار دیدندر کوی او گدایی، بر خسروی گزیدن

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در تأمل درباره سرانجام و بی‌اعتنایی به تقلید. بهتر از فکر می و جام چه خواهد بود؟ تا ببینم سرانجام چه خواهد شد. بیت دوم پرسشی حکیمانه است: تا کی می‌توان غم دل خورد که روزگار نمی‌ماند؟ بیت چهارم پندی مشهور است: باده بخور و غم مخور و پند مقلد را مشنو؛ سخن عوام چه اعتباری دارد؟ بیت پنجم پندی عملی است: دسترنجت همان بهتر که صرف کام شود؛ می‌دانی که سرانجام ناکامی چه خواهد بود.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.