پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۹۳ دیوان حافظ

منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن

تعبیر فال

پیام کلی: پند

از مشهورترین غزل‌های اخلاقی دیوان به فال تو آمده است. حافظ از پیر میکده پرسید راه نجات چیست؟ و پاسخ شنید: «عیب‌پوشیدن». به جای دیدن بدی دیگران، خوبی‌ها را ببین و عیب‌ها را بپوشان. پند دیگر این غزل را هم به کار ببند: وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم، که در طریقت ما رنجیدن کفر است. از سرزنش نرنج.

شاه‌بیت فال شما

به پیرِ میکده گفتم که چیست راه نجاتبخواست جامِ می و گفت عیب پوشیدن

متن کامل غزل

منم که شهره شهرم به عشق ورزیدنمنم که دیده نیالوده‌ام به بد دیدن

وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیمکه در طریقتِ ما کافریست رنجیدن

به پیرِ میکده گفتم که چیست راه نجاتبخواست جامِ می و گفت عیب پوشیدن

مرادِ دل ز تماشای باغِ عالم چیست؟به دستِ مردمِ چشم از رخِ تو گل چیدن

به مِیْ پرستی از آن نقشِ خود زدم بر آبکه تا خراب کنم نقشِ خود پرستیدن

به رحمتِ سرِ زلفِ تو واثقم ورنهکشش چو نَبوَد از آن سو چه سود کوشیدن؟

عنان به میکده خواهیم تافت زین مجلسکه وعظ بی‌عملان واجب است نشنیدن

ز خطّ یار بیاموز مِهر با رخِ خوبکه گرد عارضِ خوبان خوش است گردیدن

مبوس جز لبِ ساقی و جامِ می حافظکه دستِ زهد فروشان خطاست بوسیدن

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۹۴ است:

ای روی ماه‌منظر تو نوبهار حُسنخال و خط تو مرکز حُسن و مدار حُسن

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های اخلاقی حافظ. منم که به عشق ورزیدن شهره شهرم؛ منم که چشمم را به بد دیدن نیالوده‌ام. بیت دوم از پرکاربردترین ابیات دیوان است: وفا می‌کنیم و ملامت می‌کشیم و خوشیم، که در طریقت ما رنجیدن کفر است. بیت سوم پاسخ پیر است: از پیر میکده پرسیدم راه نجات چیست؟ جام می خواست و گفت عیب‌پوشی. بیت هفتم نیز مشهور است: از این مجلس به میکده می‌رویم، که وعظ بی‌عملان را نشنیدن واجب است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.