پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۹۴ دیوان حافظ

ای روی ماه‌منظر تو نوبهار حُسن

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، ویژگی‌ای در تو یا در کسی که دوستش داری هست که بی‌همتاست؛ حافظ سراسر این غزل را در ستایش زیبایی سروده و می‌گوید ماهی مانند تو از برج نیکویی نتابید. فال تو می‌گوید قدر این ویژگی را بدان و آن را با مقایسه کم‌رنگ نکن. حافظ از دیدن همانندش طمع بریده، چون در دیار زیبایی جز او کسی نیست.

شاه‌بیت فال شما

ماهی نتافت همچو تو از برج نیکوییسروی نخاست چون قَدَت از جویبار حُسن

متن کامل غزل

ای روی ماه‌منظر تو نوبهار حُسنخال و خط تو مرکز حُسن و مدار حُسن

در چشم پرخمار تو پنهان فسون سِحردر زلف بی‌قرار تو پیدا قرار حُسن

ماهی نتافت همچو تو از برج نیکوییسروی نخاست چون قَدَت از جویبار حُسن

خرّم شد از ملاحت تو عهد دلبریفرّخ شد از لطافت تو روزگار حُسن

از دام زلف و دانهٔ خال تو در جهانیک مرغِ دل نماند نگشته شکار حُسن

دائم به لطف دایهٔ طبع از میانِ جانمی‌پرورَد به ناز، تو را در کنار حُسن

گِرد لبَت بنفشه از آن تازه و تر استکآب حیات می‌خورَد از جویبار حُسن

حافظ طمع برید که بیند نظیر تودیّار نیست جز رُخَت اندر دیار حُسن

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۹۵ است:

گُلبرگ را ز سُنْبُلِ مُشکین، نِقاب کُنیعنی که رُخ بپوش و جهانی، خراب کُن

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی سراسر ستایش با ردیف «حسن» (زیبایی). ای که روی ماه‌گونت نوبهار زیبایی است و خال و خطت مرکز و مدار زیبایی. بیت دوم تضادی زیبا دارد: در چشم خمارت افسون جادو پنهان است و در زلف بی‌قرارت قرار زیبایی پیداست. بیت سوم: ماهی مانند تو از برج نیکویی نتابید و سروی مانند قدت از جویبار زیبایی برنخاست. بیت پایانی: حافظ از دیدن همانندت طمع برید؛ در دیار زیبایی جز رخ تو کسی نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.