پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۹۵ دیوان حافظ

گُلبرگ را ز سُنْبُلِ مُشکین، نِقاب کُن

تعبیر فال

پیام کلی: امید

دنیا مانند حباب ناپایدار است؛ حافظ می‌گوید مانند حباب چشم به روی قدح بگشا و بنیاد این خانه را از حباب قیاس کن. فال تو پند می‌دهد که فرصت‌های خوش را از دست ندهی؛ روزهای گل مانند عمر به رفتن شتاب کرد. اما بیت پایانی امید است: حافظ وصال را از راه دعا می‌طلبد؛ یا رب دعای خسته‌دلان را مستجاب کن. دعایت را بکن.

شاه‌بیت فال شما

حافظ وِصال می‌طَلَبَد از رهِ دُعایا رب! دعایِ خسته‌دلان، مُسْتَجاب کُن

متن کامل غزل

گُلبرگ را ز سُنْبُلِ مُشکین، نِقاب کُنیعنی که رُخ بپوش و جهانی، خراب کُن

بِفْشان عَرَق ز چهره و اطرافِ باغ راچون شیشه‌هایِ دیدهٔ ما پُرگُلاب کُن

اَیّامِ گُل، چو عمر به رفتن شتاب کردساقی به دورِ بادهٔ گلگون، شتاب کُن

بُگْشا به شیوه، نرگسِ پُرخوابِ مست راوز رَشک، چَشمِ نرگسِ رَعنا به خواب کن

بویِ بنفشه بشنو و زُلْفِ نگار گیربِنْگَر به رنگِ لاله و عَزْمِ شراب کُن

زآن جا که رسم و عادتِ عاشق‌کشی توستبا دشمنان، قَدَح کَش و با ما عِتاب کُن

همچون حُباب، دیده به رویِ قَدَح گُشایوین خانه را قیاسِ اساس از حُباب کُن

حافظ وِصال می‌طَلَبَد از رهِ دُعایا رب! دعایِ خسته‌دلان، مُسْتَجاب کُن

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۹۶ است:

صبح است ساقیا قدحی پرشراب کندور فلک درنگ ندارد شتاب کن

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری در غنیمت شمردن فرصت. گلبرگ را با سنبل مشکین نقاب کن؛ یعنی رخ بپوش و جهانی را خراب کن. بیت سوم پندی مشهور است: روزهای گل مانند عمر به رفتن شتاب کرد؛ ساقی، در گردش باده گلگون شتاب کن. بیت هفتم تمثیلی حکیمانه است: مانند حباب چشم به روی قدح بگشا و بنیاد این خانه (دنیا) را از حباب قیاس کن؛ یعنی جهان مانند حباب ناپایدار است. بیت پایانی دعایی است: خدایا دعای خسته‌دلان را مستجاب کن.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.