پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۳۹۶

صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن

صبح است ساقیا قدحی پرشراب کندور فلک درنگ ندارد شتاب کن

زان پیش‌تر که عالم فانی شود خرابما را ز جام بادهٔ گلگون خراب کن

خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کردگر برگ عیش می‌طلبی ترک خواب کن

روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کندزنهار کاسهٔ سر ما پرشراب کن

ما مرد زهد و توبه و طامات نیستیمبا ما به جام باده صافی خطاب کن

کار صواب، باده پرستی‌ست حافظابرخیز و عزم جزم به کار صواب کن

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

صبح است و روزی تازه؛ خواب غفلت را کنار بگذار. زمان درنگ نمی‌کند؛ کاری را که دوست داری امروز آغاز کن.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی کوتاه و شاد در غنیمت شمردن صبح و عمر. صبح است ساقی، قدحی پر از شراب کن؛ گردش فلک درنگ ندارد، شتاب کن. بیت سوم تصویری زیباست: خورشید می از مشرق ساغر طلوع کرد؛ اگر توشه شادی می‌خواهی خواب را ترک کن. بیت چهارم یادآور رباعیات خیام است: روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها بسازد، زنهار کاسه سر ما را پر از شراب کن. بیت پنجم صراحت حافظ است: ما مرد زهد و توبه و ادعا نیستیم.

شرح بیت‌ها

بیت ۱صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن / دور فلک درنگ ندارد شتاب کن

صبح است ساقی، قدحی پر از شراب کن؛ گردش فلک درنگ ندارد، شتاب کن.

بیت ۲زان پیش‌تر که عالم فانی شود خراب / ما را ز جام بادهٔ گلگون خراب کن

پیش از آن‌که عالم فانی ویران شود، ما را با جام باده گلگون خراب کن.

بیت ۳خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کرد / گر برگ عیش می‌طلبی ترک خواب کن

خورشید می از مشرق ساغر طلوع کرد؛ اگر توشه شادی می‌خواهی، خواب را ترک کن.

بیت ۴روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کند / زنهار کاسهٔ سر ما پرشراب کن

روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها بسازد، زنهار کاسه سر ما را پر از شراب کن.

بیت ۵ما مرد زهد و توبه و طامات نیستیم / با ما به جام باده صافی خطاب کن

ما مرد زهد و توبه و سخنان گزاف نیستیم؛ با ما با جام باده صاف سخن بگو.

معنی واژه‌ها

درنگ
توقف
عالم فانی
جهان نابودشدنی
برگ عیش
توشه شادی
کوزه از گل
اشاره به ساخته شدن کوزه از خاک مردگان
طامات
سخنان گزاف
صواب
درست
عزم جزم
تصمیم قاطع