پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۹۸ دیوان حافظ

ای نور چشم من سخنی هست گوش کن

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، این غزل با خطابی مهربانانه آغاز می‌شود: ای نور چشم من، سخنی هست، گوش کن. پند اصلی فال تو در بیت پنجم است: «پیران سخن ز تجربه گویند، گفتمت؛ هان ای پسر که پیر شوی، پند گوش کن». پیش از تصمیم، حرف باتجربه‌ها را بشنو. از آنچه داری با دوستانت تقسیم کن و در برابر وسوسه‌ها به ندای درونت گوش بده.

شاه‌بیت فال شما

پیران سخن ز تجربه گویند گفتمتهان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن

متن کامل غزل

ای نور چشم من سخنی هست گوش کنچون ساغرت پُر است بنوشان و نوش کن

در راه عشق وسوسهٔ اهرمن بسیستپیش آی و گوشِ دل به پیام سروش کن

برگ نوا تبه شد و ساز طرب نماندای چنگ ناله برکش و ای دف خروش کن

تسبیح و خرقه لذّت مستی نبخشدتهمّت در این عمل طلب از می‌فروش کن

پیران سخن ز تجربه گویند گفتمتهان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن

بر هوشمند سلسله ننهاد دست عشقخواهی که زلف یار کشی ترک هوش کن

با دوستان مضایقه در عمر و مال نیستصد جان فدای یار نصیحت نیوش کن

ساقی که جامت از می صافی تهی مبادچشم عنایتی به من دردنوش کن

سرمست در قبای زرافشان چو بگذرییک بوسه نذر حافظ پشمینه‌پوش کن

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۹۹ است:

کرشمه‌ای کن و بازار ساحری بشکنبه غمزه رونق و ناموس سامری بشکن

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی پندآموز خطاب به نور چشم. ای نور چشم من، سخنی هست، گوش کن؛ چون ساغرت پر است، بنوشان و بنوش. بیت دوم پندی عرفانی است: در راه عشق وسوسه اهریمن بسیار است؛ پیش آی و گوش دل را به پیام سروش بسپار. بیت پنجم از پرکاربردترین ابیات دیوان است: پیران از تجربه سخن می‌گویند؛ گفتمت، هان ای پسر که پیر شوی، پند گوش کن. بیت هفتم پند دوستی است: با دوستان در عمر و مال دریغ نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.