فال شما · غزل شماره ۴۰۰ دیوان حافظ
بالابلندِ عِشْوِه‌گرِ نقش‌بازِ من
تعبیر فال
پیام کلی: امیدای صاحب فال، احساسات واقعی را نمی‌شود پنهان کرد؛ حافظ می‌گوید خواستم با خرقه ریا نشان عشق را بپوشانم، اما اشک غماز بود و رازم را آشکار کرد. فال تو می‌گوید صادق باش و بگذار آنچه دوستش داری زندگی‌ات را دگرگون کند؛ حتی زهد دراز هم در برابرش کوتاه شد. مانند شمع با خنده می‌سوزی؛ این سوز سرانجام دل سنگ را هم نرم می‌کند.
شاه‌بیت فال شما
گفتم به دَلْقِ زَرْق بپوشم نشانِ عشقغَمّاز بود اَشْک و عَیان کرد رازِ من
اشتراک فال
تصویری از شاه‌بیت و تعبیر فال برای استوری یا فرستادن در پیام‌رسان؛ تصویر روی دستگاه خودتان ساخته می‌شود.
متن کامل غزل
بالابلندِ عِشْوِه‌گرِ نقش‌بازِ منکوتاه کرد قصّهٔ زُهْدِ درازِ من
دیدی دلا که آخرِ پیری و زُهْد و عِلْمبا من چه کَرْد دیدهٔ معشوقه‌بازِ من؟
می‌ترسم از خرابیِ ایمان که می‌بَرَدمِحْرابِ ابرویِ تو، حُضورِ نمازِ من
گفتم به دَلْقِ زَرْق بپوشم نشانِ عشقغَمّاز بود اَشْک و عَیان کرد رازِ من
مست است یار و یادِ حریفان نمی‌کُنَدذکرش به خیر، ساقیِ مِسْکین‌نوازِ من
یا رب کی آن صبا بِوَزَد کز نسیمِ آنگَرْدَد شمامهٔ کَرَمَش، کارسازِ من؟
نقشی بر آب می‌زنم از گریه، حالیاتا کی شود قرینِ حقیقت، مجازِ من
بر خود، چو شمع، خنده‌زنان، گریه می‌کنمتا با تو سنگ‌دل چه کُنَد سوز و سازِ من؟
زاهد؛ چو از نمازِ تو کاری نمی‌رودهم مستیِ شبانه و راز و نیازِ من
«حافظ»، زِ گریه سوخت بگو حالش ای صبابا شاهِ دوست‌پرورِ دشمن‌گُدازِ من
شاهد فال
به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۰۱ است:
چون شوم خاک رهش دامن بیفشاند ز منور بگویم دل بگردان رو بگرداند ز من
درباره این غزل
غزلی در دگرگونی زاهد پیر به دست عشق. بلندبالای عشوه‌گر نقش‌باز من قصه زهد دراز مرا کوتاه کرد. بیت دوم اعترافی است: ای دل دیدی که در پایان پیری و زهد و علم، چشم معشوقه‌باز من با من چه کرد؟ بیت چهارم مشهور است: گفتم با خرقه ریا نشان عشق را بپوشانم؛ اشک غماز بود و رازم را آشکار کرد. بیت هشتم تصویری زیبا از شمع است: مانند شمع خنده‌زنان بر خود گریه می‌کنم.
فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.