پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۰۳ دیوان حافظ

شراب لعل‌کش و روی مه‌جبینان بین

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

ای صاحب فال، فریب ظاهر زاهدانه را نخور و رفتار واقعی آدم‌ها را ببین؛ حافظ می‌گوید زیر خرقه رنگارنگ کمندها دارند؛ درازدستی این کوتاه‌آستینان را ببین. فال تو هشدار می‌دهد که به هر ظاهر پاکی اعتماد نکنی. اگر کسی حق دوستی را بر باد داد، دلگیر نباش؛ همنشینی با پاکدلان کدورت را از دلت پاک می‌کند.

شاه‌بیت فال شما

به زیر دلق ملمّع کمندها دارنددرازدستی این کوته‌آستینان بین

متن کامل غزل

شراب لعل‌کش و روی مه‌جبینان بینخلاف مذهب آنان جمال اینان بین

به زیر دلق ملمّع کمندها دارنددرازدستی این کوته‌آستینان بین

به خرمن دو جهان سر فرونمی‌آرنددماغ و کبر گدایان و خوشه‌چینان بین

بهای نیم کرشمه هزار جان طلبندنیاز اهل دل و ناز نازنینان بین

حقوق صحبت ما را به باد داد و برفتوفای صحبت یاران و همنشینان بین

اسیر عشق شدن چارهٔ خلاص من استضمیر عاقبت‌اندیش پیش‌بینان بین

کدورت از دل حافظ ببرد صحبت دوستصفای همّت پاکان و پاک‌دینان بین

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۰۴ است:

می‌فکن بر صف رندان نظری بهتر از اینبر در میکده می‌کن گذری بهتر از این

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف «بین» در نقد ریاکاری و بی‌وفایی. شراب لعل بنوش و روی ماه‌جبینان را ببین؛ برخلاف مذهب آنان (زاهدان)، جمال اینان را ببین. بیت دوم از مشهورترین ابیات انتقادی دیوان است: زیر خرقه رنگارنگ کمندها دارند؛ درازدستی این کوتاه‌آستینان را ببین؛ یعنی زاهدان ظاهرفریب در باطن حریص‌اند. بیت پنجم گله است: حق همنشینی ما را بر باد داد و رفت. بیت پایانی: همنشینی دوست کدورت را از دل حافظ برد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.