پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۰۶ دیوان حافظ

گفتا برون شدی به تماشای ماهِ نو

تعبیر فال

پیام کلی: پند

بذر وفا و مهربانی که امروز می‌کاری، روزی ثمر می‌دهد؛ حافظ می‌گوید تخم وفا و مهر در این کشتزار کهن، آن‌گاه آشکار می‌شود که فصل درو برسد. فال تو پند می‌دهد که از کاشتن نیکی خسته نشوی. یار در این غزل هم هشدار می‌دهد: غافل از نگه‌داشت جانب یارانت مشو. دوستان قدیم را فراموش نکن و وفادار بمان.

شاه‌بیت فال شما

تخمِ وفا و مهر در این کهنه کشته‌زارآن‌گه عیان شود که بود موسمِ درو

متن کامل غزل

گفتا برون شدی به تماشای ماهِ نواز ماهِ ابروانِ مَنت شرم باد رو

عمری‌ست تا دلت ز اسیرانِ زلفِ ماستغافل ز حفظِ جانبِ یارانِ خود مشو

مَفروش عطرِ عقل به هِندوی زلفِ ماکان‌جا هزار نافهٔ مُشکین به نیم‌جو

تخمِ وفا و مهر در این کهنه کشته‌زارآن‌گه عیان شود که بود موسمِ درو

ساقی بیار باده که رمزی بگویمتاز سرّ‌ِ اخترانِ کهن‌سیر و ماهِ نو

شکلِ هلالِ هر سرِ مه می‌دهد نشاناز افسرِ سیامک و ترکِ کلاهِ زو

حافظ جنابِ پیرِ مغان مأمنِ وفاستدرسِ حدیثِ عشق بر او خوان و زو شنو

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۰۷ است:

مزرعِ سبزِ فلک دیدم و داسِ مه نویادم از کِشتهٔ خویش آمد و هنگامِ درو

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی گفت‌وگومحور از زبان یار. گفت برای تماشای ماه نو بیرون رفتی؛ از ماه ابروان من شرم کن، برو. بیت دوم هشداری لطیف است: عمری است که دلت از اسیران زلف ماست؛ از نگه‌داشت جانب یارانت غافل مشو. بیت چهارم از ابیات حکمی مشهور است: بذر وفا و مهر در این کشتزار کهن آن‌گاه آشکار می‌شود که فصل درو برسد. بیت ششم به پادشاهان کهن شاهنامه، سیامک و زو، اشاره دارد: شکل هلال هر ماه از تاج آن‌ها نشان می‌دهد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.