پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۰۹ دیوان حافظ

ای خونبهای نافه چین خاک راه تو

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، اگر دوستان از هم دور شده‌اند و تنها مانده‌ای، حافظ هم می‌گوید یاران همنشین همه از هم جدا شدند؛ ماییم و آستانه دولت‌پناه تو. به پناهگاه اصلی‌ات تکیه کن. بیت پایانی امید روشنی دارد: حافظ، از عنایت طمع مبر، که سرانجام دود آه تو آتش در خرمن غم می‌زند. آه دلت اثر دارد؛ ناامید نشو.

شاه‌بیت فال شما

حافظ طمع مبُر ز عنایت که عاقبتآتش زند به خرمن غم دود آه تو

متن کامل غزل

ای خونبهای نافه چین خاک راه توخورشید سایه‌پرور طرف کلاه تو

نرگس کرشمه می‌برد از حد برون خرامای من فدای شیوه چشم سیاه تو

خونم بخور که هیچ مَلَک با چنان جمالاز دل نیایدش که نویسد گناه تو

آرام و خواب خلق جهان را سبب توییزان شد کنار دیده و دل تکیه‌گاه تو

با هر ستاره‌ای سر و کار است هر شبماز حسرت فروغ رخ همچو ماه تو

یاران همنشین همه از هم جدا شدندماییم و آستانه دولت پناه تو

حافظ طمع مبُر ز عنایت که عاقبتآتش زند به خرمن غم دود آه تو

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۱۰ است:

ای قبای پادشاهی، راست بر بالای توزینتِ تاج و نگین از گوهرِ والای تو

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ستایش یار و پناه بردن به آستان او. ای که خاک راهت خونبهای نافه چین است و خورشید سایه‌پرورده گوشه کلاه توست. بیت سوم تصویری لطیف است: خونم را بخور، که هیچ فرشته‌ای با چنان جمالی دلش نمی‌آید گناهت را بنویسد. بیت ششم تلخ و مشهور است: یاران همنشین همه از هم جدا شدند؛ ماییم و آستانه دولت‌پناه تو. بیت پایانی امیدبخش است: حافظ از عنایت طمع مبر، که سرانجام دود آهت آتش در خرمن غم می‌زند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.