پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۱۶ دیوان حافظ

خنک نسیم معنبر شمامه‌ای دل‌خواه

تعبیر فال

پیام کلی: امید

راهنمایی پیدا کن که تو را به مقصد برساند؛ حافظ دعا می‌کند: ای پرنده خجسته‌رو، راهنمای راه شو، که چشم از شوق خاک آن درگاه آب شد. فال تو می‌گوید با راهنمای درست، شوقت به مقصد می‌رسد. بیت ششم هم از ماندگاری عشق می‌گوید: روزی که از جهان بروم، از تربتم به جای گیاه گل سرخ می‌روید. آنچه در دل داری، زیبا باقی می‌ماند.

شاه‌بیت فال شما

دلیل راه شو ای طایر خجسته‌لقاکه دیده آب شد از شوق خاک آن درگاه

متن کامل غزل

خنک نسیم معنبر شمامه‌ای دل‌خواهکه در هوای تو برخاست بامداد پگاه

دلیل راه شو ای طایر خجسته‌لقاکه دیده آب شد از شوق خاک آن درگاه

به یاد شخصِ نزارم که غرقِ خونِ دل استهلال را ز کنار افق کنید نگاه

منم که بی تو نفس می‌کشم، زهی خجلتمگر تو عفو کنی ور نه چیست عذر گناه؟

ز دوستان تو آموخت در طریقت مهرسپیده دم که صبا چاک زد شعار سیاه

به عشق روی تو روزی که از جهان برومز تربتم بدمد سرخ‌گل به جای گیاه

مده به خاطر نازک ملالت از من زودکه حافظ تو خود این لحظه گفت «بسم الله»

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۱۷ است:

عیشم مدام است، از لعل دل‌خواهکارم به کام است، الحمدلله

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در شوق دیدار و فروتنی عاشق. خوشا نسیم معطر و گوی خوشبوی دلخواهی که بامداد زود در هوای تو برخاست. بیت دوم دعایی است: ای پرنده خجسته‌رو، راهنمای راه شو، که چشم از شوق خاک آن درگاه آب شد. بیت چهارم فروتنی عمیق است: منم که بی تو نفس می‌کشم؛ چه شرمی! مگر تو ببخشی، وگرنه عذر این گناه چیست؟ بیت ششم تصویری زیباست: روزی که با عشق روی تو از جهان بروم، از گورم به جای گیاه گل سرخ می‌روید.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.