حافظ · غزل شماره ۴۱۷
عیشم مدام است، از لعل دلخواه
عیشم مدام است، از لعل دلخواهکارم به کام است، الحمدلله
ای بخت سرکش! تنگش به بَر کشگه جام زرکش، گه لعل دلخواه
ما را به رندی، افسانه کردندپیران جاهل، شیخان گمراه
از دست زاهد، کردیم توبهو از فعل عابد، استغفرالله
جانا چه گویم؟ شرح فراقتچشمی و صد نم، جانی و صد آه
کافر مبیناد، این غم که دیدهستاز قامتت سرو، از عارضت ماه
شوق لبت برد، از یاد حافظدرس شبانه، ورد سحرگاه
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
کارت به کام است؛ شکرگزار باش. به برچسبهایی که دیگران به تو میزنند اهمیت نده.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی کوتاه و شاد با وزنی ضربی. عیشم همیشگی است از لعل دلخواه؛ کارم به کام است، الحمدلله. این مصراع از پرکاربردترین عبارتهای حافظ برای بیان رضایت است. بیت سوم طنزی تند دارد: پیران نادان و شیخان گمراه ما را به رندی افسانه کردند. بیت چهارم بازیای ظریف است: از دست زاهد توبه کردیم و از کار عابد استغفرالله. بیت پنجم سوزناک است: جانا، شرح فراقت را چه بگویم؟ چشمی و صد نم، جانی و صد آه.
شرح بیتها
بیت ۱عیشم مدام است، از لعل دلخواه / کارم به کام است، الحمدلله
عیشم همیشگی است از لعل دلخواه؛ کارم به کام است، الحمدلله.
بیت ۲ای بخت سرکش! تنگش به بَر کش / گه جام زرکش، گه لعل دلخواه
ای بخت سرکش، او را تنگ در آغوش بکش؛ گاه جام زرنشان و گاه لب دلخواه.
بیت ۳ما را به رندی، افسانه کردند / پیران جاهل، شیخان گمراه
پیران نادان و شیخان گمراه ما را به رندی افسانه کردند.
بیت ۴از دست زاهد، کردیم توبه / و از فعل عابد، استغفرالله
از دست زاهد توبه کردیم و از کار عابد استغفرالله.
بیت ۵جانا چه گویم؟ شرح فراقت / چشمی و صد نم، جانی و صد آه
جانا، شرح فراقت را چه بگویم؟ چشمی و صد نم، جانی و صد آه.
معنی واژهها
- مدام
- همیشه
- لعل
- کنایه از لب
- الحمدلله
- سپاس خدا را
- تنگ به بر کشیدن
- سخت در آغوش گرفتن
- استغفرالله
- از خدا آمرزش میخواهم
- ورد
- ذکر