پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۱۸ دیوان حافظ

گر تیغ بارد در کوی آن ماه

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

صبر تلخ است اما لازم؛ حافظ به زبان عربی می‌گوید: صبر تلخ است و عمر فانی؛ کاش می‌دانستم تا کی باید در انتظار دیدار باشم. فال تو صبر می‌خواهد. اگر در کوی آن ماه شمشیر هم ببارد، حافظ می‌گوید گردن نهادیم، حکم از آن خداست. برای رسیدن به آنچه می‌خواهی باید سختی بکشی؛ تسلیم حکم خدا باش و امیدت را نگه دار.

شاه‌بیت فال شما

حافظ چه نالی گر وصل خواهی؟خون بایدت خورد در گاه و بی‌گاه

متن کامل غزل

گر تیغ بارد در کوی آن ماهگردن نهادیم الحکمُ لِلّه

آیین تقوا ما نیز دانیملیکن چه چاره با بخت گمراه؟

ما شیخ و واعظ کمتر شناسیمیا جام باده یا قصه کوتاه

من رند و عاشق در موسم گلآن گاه توبه؟ استغفرالله

مهر تو عکسی بر ما نیفکندآیینه‌رویا! آه از دلت آه

اَلصَبرُ مُرٌّ و العُمرُ فانٍیا لَیتَ شِعري حَتّامَ أَلْقاه

حافظ چه نالی گر وصل خواهی؟خون بایدت خورد در گاه و بی‌گاه

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۱۹ است:

وصال او ز عمر جاودان بهخداوندا مرا آن ده که آن به

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه در تسلیم و صبر. اگر در کوی آن ماه شمشیر ببارد، گردن نهادیم؛ حکم از آن خداست. بیت دوم صادقانه است: ما هم آیین تقوا را می‌دانیم، اما با بخت گمراه چه چاره؟ بیت سوم پاسخی کوتاه است: ما شیخ و واعظ را کمتر می‌شناسیم؛ یا جام باده یا قصه کوتاه. بیت ششم عربی است: صبر تلخ است و عمر فانی؛ کاش می‌دانستم تا کی باید در انتظار دیدارش باشم. بیت پایانی: اگر وصال می‌خواهی، باید گاه و بی‌گاه خون بخوری.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.