پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۱۹ دیوان حافظ

وصال او ز عمر جاودان به

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، از مشهورترین غزل‌های حافظ به فال تو آمده است و پند اصلی‌اش این است: «جوانا، سر متاب از پند پیران، که رای پیر از بخت جوان به». پیش از تصمیم، با باتجربه‌ها مشورت کن. پند دیگر: راز دوست از دشمن نهان بهتر. و دعای نخستین بیت را هم با دل بخوان: خداوندا، مرا آن ده که آن بهتر است.

شاه‌بیت فال شما

جوانا! سَر متاب از پندِ پیرانکه رأی پیر از بختِ جوان به

متن کامل غزل

وصال او ز عمر جاودان بهخداوندا مرا آن ده که آن به

به شمشیرم زد و با کَس نگفتمکه راز دوست از دشمن نهان به

به داغ بندگی مردن بر این دربه جان او که از مُلکِ جهان به

خدا را از طبیبِ من بپرسیدکه آخِر کِی شود این ناتوان به؟

گُلی کآن پایمالِ سروِ ما گشتبود خاکش ز خونِ ارغوان به

به خلدم دعوت ای زاهد! مفرماکه این سیب زَنَخ، زآن بوستان به

دلا! دائم گدای کوی او باشبه حکم آن که دولت جاودان به

جوانا! سَر متاب از پندِ پیرانکه رأی پیر از بختِ جوان به

شبی می‌گفت چشمِ کَس ندیده‌ستز مرواریدِ گوشم در جهان به

اگر چه زنده‌رود آب حیات استولی شیرازِ ما از اصفهان به

سخن اندر دهانِ دوست شکَّرولیکِن گفتهٔ حافظ از آن به

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۲۰ است:

ناگهان پرده برانداخته‌ای، یعنی چه؟مست از خانه برون تاخته‌ای، یعنی چه؟

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ با ردیف «به» (بهتر). وصال او از عمر جاودان بهتر است؛ خدایا آن را به من بده که بهتر است. بیت دوم پند رازداری است: با شمشیرم زد و به کسی نگفتم، که راز دوست از دشمن پنهان بهتر. بیت هشتم از پرکاربردترین پندهای دیوان است: ای جوان، از پند پیران سر مپیچ، که رای پیر از بخت جوان بهتر است. بیت دهم ستایش مشهور شیراز است: هرچند زاینده‌رود آب حیات است، شیراز ما از اصفهان بهتر است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.