پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۲ دیوان حافظ

حالِ دل با تو گفتنم، هوس است

تعبیر فال

پیام کلی: امید

آرزویی در دل داری که گفتنش برایت سخت است و تاکنون پنهانش کرده‌ای. حافظ در این غزل کوتاه آرزوهایش را یکی‌یکی و بی‌پرده می‌شمارد: گفتن حال دل، شنیدن خبر یار و همنشینی تا سحر در شبی عزیز چون شب قدر. پیام فال این است که آرزوی دل را نباید در سینه نگه داشت؛ آن را بگو و راهی برایش بساز. نیتت دور از دسترس نیست.

شاه‌بیت فال شما

شبِ قدری چنین عزیزِ شریفبا تو تا روز خُفتنم، هوس است

متن کامل غزل

حالِ دل با تو گفتنم، هوس استخبرِ دل شِنُفتَنَم، هوس است

طَمَعِ خام بین که قِصهٔ فاشاز رقیبان نَهُفتَنَم، هوس است

شبِ قدری چنین عزیزِ شریفبا تو تا روز خُفتنم، هوس است

وه که دُردانه‌ای چنین نازکدر شبِ تار سُفتنم، هوس است

ای صبا امشبَم مَدَد فرمایکه سحرگه شکفتنم، هوس است

از برای شَرَف به نوُکِ مژهخاکِ راهِ تو رفتنم، هوس است

همچو حافظ به رَغمِ مُدَعیانشعرِ رندانه گفتنم، هوس است

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۳ است:

صَحنِ بُستان ذوق‌بخش و صحبتِ یاران خوش استوقتِ گل خوش باد کز وی وقتِ می‌خواران خوش است

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه و موزون با ردیف «هوس است». حافظ آرزوهای عاشقانه‌اش را یکی‌یکی برمی‌شمرد: گفتن حال دل با یار، شنیدن خبر دل، نهان کردن قصه‌ای که فاش شده، و هم‌نشینی تا صبح در شبی به عزیزی شب قدر. در پایان می‌گوید آرزو دارد برخلاف مدعیان، شعر رندانه بگوید.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.